აშშ-მა და ისრაელმა ირანის ომის დაწყების შემდეგ აჰმადინეჟადის ხელისუფლებაში მოყვანა დაგეგმეს

აშშ-მა და ისრაელმა ხამენეის მკვლელობის შემდეგ ირანის ლიდერად აჰმადინეჟადის დასმა დაგეგმეს, ნათქვამია მოხსენებაში

შეერთებული შტატები და ისრაელი ირანის წინააღმდეგ 2026 წლის თებერვლის ომში შევიდნენ საიდუმლო გეგმით, რომლის მიხედვითაც, უზენაესი ლიდერის, აიათოლა ალი ხამენეის მკვლელობის შემდეგ, ქვეყნის ახალ ლიდერად ყოფილი პრეზიდენტი მაჰმუდ აჰმადინეჟადი უნდა დაესვათ. ეს ინფორმაცია 19 მაისს გამოქვეყნებულ New York Times-ის მოხსენებაშია მოყვანილი, რომელიც აშშ-ის ოფიციალურ პირებს ეყრდნობა.nytimes

ეს გამოაშკარავება ნათელს ჰფენს რეჟიმის შეცვლის ამბიციების სრულ მასშტაბს, რაც საფუძვლად ედო აშშ-ის სამხედრო კამპანიას „ოპერაცია ეპიკური მძვინვარება“ (Operation Epic Fury) და ისრაელის „ოპერაცია მღრიალე ლომს“ (Operation Roaring Lion), რომლებიც 2026 წლის 28 თებერვალს მასშტაბური ავიადარტყმებით დაიწყო.thesoufancenter

გეგმა, რომელიც პირველივე დღეს ჩაიშალა

ისრაელის მიერ შემუშავებული სტრატეგია ითვალისწინებდა ირანის მთავრობის მრავალეტაპიან კოლაფსს, რაც დაიწყებოდა საჰაერო კამპანიით, რომელმაც ხამენეი და სხვა მაღალი რანგის პირები იმსხვერპლა. New York Times-ის ცნობით, აჰმადინეჟადთან, რომელიც 2005-2013 წლებში ირანის პრეზიდენტი იყო და ცნობილი იყო მოწოდებით „ისრაელი რუკიდან წაიშალოს“, გეგმის შესახებ კონსულტაციები გამართული იყო.i24news

ომის პირველ დღეს ისრაელის ავიაიერიში მიზნად ისახავდა აჰმადინეჟადის რეზიდენციას თეირანში — არა მის მოსაკლავად, არამედ იმ რევოლუციური გვარდიელების გასანეიტრალებლად, რომლებიც მას იცავდნენ და შინაპატიმრობის მსგავს პირობებში ამყოფებდნენ. ყოფილმა პრეზიდენტმა, რომელსაც ირანის მცველთა საბჭომ სამჯერ აუკრძალა ხელახლა კენჭისყრა, დარტყმას თავი დააღწია, თუმცა ამ ინციდენტის შემდეგ ინიციატივისადმი რწმენა დაკარგა.nytimes

მისი ამჟამინდელი ადგილსამყოფელი და მდგომარეობა უცნობია, რადგან ომის დაწყების შემდეგ მას საჯაროდ არ გამოუჩენია თავი.nytimes

რეჟიმის შეცვლის მცდელობის ჩავარდნა

უფრო ფართო სტრატეგია სწრაფად ჩაიშალა. ისრაელი ვარაუდობდა, რომ დარტყმებისა და დაგეგმილი ქურთული მობილიზაციის შემდეგ — რომელიც არ განხორციელებულა — ირანის რეჟიმი პოლიტიკური ზეწოლის შედეგად საკმარისად დესტაბილიზირებული იქნებოდა კოლაფსისთვის, რაც ალტერნატიულ მთავრობას ძალაუფლების ხელში ჩაგდების საშუალებას მისცემდა. ამის ნაცვლად, ირანის პოლიტიკური სისტემა მოსალოდნელზე უფრო მედეგი აღმოჩნდა. ხამენეის გარდაცვალებიდან რამდენიმე დღეში ირანის პრეზიდენტმა მასუდ ფეზეშქიანმა განაცხადა, რომ ახალმა მმართველმა საბჭომ „მუშაობა დაიწყო“ და რეჟიმმა ხამენეი მისმა ვაჟმა, მოჯთაბა ხამენეიმ ჩაანაცვლა.aljazeera

ირანის პასუხი დარტყმებზე ასევე ბევრად უფრო მასშტაბური აღმოჩნდა, ვიდრე მოსალოდნელი იყო: კოორდინირებული სარაკეტო და დრონების თავდასხმები განხორციელდა არა მხოლოდ ისრაელის, არამედ აშშ-ის ბაზების წინააღმდეგ ბაჰრეინში, კატარში, არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში, ქუვეითში, იორდანიასა და საუდის არაბეთში.understandingwar

მოულოდნელი არჩევანი

აჰმადინეჟადის, როგორც პოტენციური მემკვიდრის არჩევამ ხაზი გაუსვა ომის გეგმის უკან არსებულ უჩვეულო გათვლებს. პრეზიდენტმა ტრამპმა საჯაროდ გამოთქვა ვარაუდი, რომ იდეალური იქნებოდა, თუ ირანში კონტროლს „შიგნიდან ვინმე“ აიღებდა, თუმცა ფიგურის არჩევამ, რომელიც ვაშინგტონისა და თელ-ავივის მიმართ მტრული დამოკიდებულებით იყო ცნობილი, თავიდანვე გააჩინა კითხვები გეგმის თანმიმდევრულობასთან დაკავშირებით. აჰმადინეჟადი მას შემდეგ დისტანცირდა ამ ინიციატივისგან.youtube