გლობალური დათბობა 2025 წელს 1.37°C-ს მიაღწია და 2030 წლისთვის 1.5°C-ის გადაჭარბების საფრთხე არსებობს

IGCC-ის ანგარიში აფრთხილებს, რომ გლობალური დათბობის ტემპმა 2025 წელს რეკორდულ მაჩვენებელს მიაღწია

70-ზე მეტი მეცნიერისგან შემდგარმა საერთაშორისო ჯგუფმა დაადგინა, რომ ადამიანის საქმიანობით გამოწვეულმა გლობალურმა დათბობამ 2025 წელს 1.37°C-ს მიაღწია და რეკორდული ტემპით იზრდება, ხოლო პლანეტის ენერგეტიკული დისბალანსი ყველაზე მაღალ დონეზეა, რაც კი ოდესმე დაფიქსირებულა. 2026 წლის 11 ივნისს ჟურნალ Earth System Science Data-ში გამოქვეყნებული დასკვნების მიხედვით, თუ ემისიები მიმდინარე დონეზე გაგრძელდება, დათბობა პარიზის შეთანხმების 1.5°C-იან ზღვარს დაახლოებით 2030 წლისთვის გადააჭარბებს.

დათბობა ჩქარდება, ხოლო ემისიები ახალ რეკორდებს ამყარებს

გლობალური კლიმატის ცვლილების ინდიკატორების ანგარიშის მეოთხე გამოცემა, რომელიც ბონში გამოქვეყნდა, აჩვენებს, რომ გლობალურმა სათბურის აირების ემისიებმა 2024 წელს რეკორდულ მაჩვენებელს, 56.8 მილიარდ ტონა CO2-ის ეკვივალენტს მიაღწია, რაც ძირითადად წიაღისეული საწვავის წვითაა გამოწვეული. ადამიანის მიერ გამოწვეული დათბობის ტემპი 2016–2025 წლებში ათწლეულში დაახლოებით 0.27°C-ს შეადგენს, რაც უპრეცედენტო მაჩვენებელია.miragenews

„ერთ-ერთი მთავარი ინდიკატორია დედამიწის ენერგეტიკული დისბალანსი, რომელიც ზომავს, თუ რა სისწრაფით გროვდება სითბო კლიმატურ სისტემაში“, – განაცხადა პროფესორმა პირს ფორსტერმა, ლიდსის უნივერსიტეტის კლიმატის მომავლის პრისლის ცენტრის დირექტორმა და ანგარიშის წამყვანმა ავტორმა. „ადამიანის გავლენის გარეშე, ეს მაჩვენებელი ნულთან ახლოს უნდა იყოს, თუმცა 1970-იანი წლებიდან ის იზრდება და ახლა რეკორდულ მაჩვენებელზეა, ბოლო ათწლეულებში კი გაორმაგდა“.eurekalert

ანგარიშში აღნიშნულია, რომ ბოლო ათწლეულში დაფიქსირებული დათბობის თითქმის მთელი წილი ადამიანის საქმიანობაზე მოდის, სადაც ადამიანის მიერ გამოწვეული დათბობა 2016–2025 წლებში საშუალოდ 1.24°C-ს შეადგენდა, მაშინ როცა იმავე პერიოდში დაკვირვებული საერთო დათბობა 1.26°C იყო.eurekalert

ნახშირბადის ბიუჯეტი იწურება

დათბობის 1.5°C-ის ქვემოთ შესანარჩუნებლად ნახშირბადის დარჩენილი ბიუჯეტი 2026 წლის დასაწყისიდან მხოლოდ 130 გიგატონა CO2-ად არის შეფასებული — რაც მიმდინარე ემისიების დაახლოებით სამი წლის სამყოფია. ატმოსფეროში CO2-ის კონცენტრაციამ 2025 წელს მილიონში 425.6 წილს მიაღწია, ხოლო მეთანის დონემ მილიარდში 1,936.3 წილი შეადგინა.climatechangetracker

მსოფლიო მეტეოროლოგიური ორგანიზაციის ანგარიშმა გლობალური კლიმატის მდგომარეობის შესახებ, რომელიც 2026 წლის მარტში გამოქვეყნდა, უკვე დაადასტურა, რომ 2015–2025 წლები დაკვირვების ისტორიაში ყველაზე ცხელი 11 წელი იყო და დედამიწის ენერგეტიკულმა დისბალანსმა 65-წლიან დაკვირვების ისტორიაში ყველაზე მაღალ დონეს მიაღწია.icos-cp

ზღვის დონე და ექსტრემალური მოვლენები

IGCC-ის ანგარიში ასევე ასახავს დაჩქარებულ შედეგებს. ზღვის დონის გლობალურმა მატებამ 1901 წლიდან 23 სანტიმეტრს მიაღწია, ხოლო საზღვაო სიცხის ტალღების დღეების რაოდენობა გლობალურად 1991-დან 2025 წლამდე სამჯერ მეტად გაიზარდა. დოქტორმა კრის სმიტმა გამოყენებითი სისტემების ანალიზის საერთაშორისო ინსტიტუტიდან გააფრთხილა, რომ კლიმატის მონიტორინგის საფუძვლად არსებული მრავალი გლობალური მონაცემთა ბაზა ახლა დაფინანსების გადაწყვეტილებების გამო საფრთხის ქვეშაა და განაცხადა: „ჩვენ გვჭირდება შეთანხმებული საერთაშორისო მოქმედება და კოორდინაცია, რათა უზრუნველვყოთ კლიმატის დაკვირვებების უწყვეტობა“.eurekalert