Amnesty მოუწოდებს FIFA-ს ხელმძღვანელს, უარი თქვას რეპრესიებზე მსოფლიო ჩემპიონატზე

HRW და Amnesty აფრთხილებენ ადამიანის უფლებების რისკების შესახებ 2026 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე

მას შემდეგ, რაც 2026 წლის FIFA-ს მსოფლიო ჩემპიონატი 11 ივნისს იწყება, მსოფლიოს ორი წამყვანი უფლებადამცველი ორგანიზაცია განგაშს ტეხს იმ პირობების გამო, რაც გულშემატკივრებს, ფეხბურთელებსა და ჟურნალისტებს ელოდებათ — განსაკუთრებით შეერთებულ შტატებში, სადაც ტურნირის 104 მატჩიდან 78 გაიმართება.

Human Rights Watch-მა კვირას გამოაქვეყნა 79-გვერდიანი „ჟურნალისტების სახელმძღვანელო 2026 წლის FIFA-ს მსოფლიო ჩემპიონატისთვის კანადაში, მექსიკასა და შეერთებულ შტატებში“, სადაც გაფრთხილებაა, რომ ტურნირი „მიმდინარეობს მოძალადე საიმიგრაციო პოლიტიკის ფონზე“, მედიის თავისუფლების ახალი საფრთხეებისა და დისკრიმინაციის პირობებში. სახელმძღვანელოში დეტალურადაა აღწერილი, თუ როგორ დააკავა აშშ-ის საიმიგრაციო და საბაჟო სამსახურმა (ICE) სულ მცირე 167,000 ადამიანი 2025 წლის 20 იანვრიდან მიმდინარე წლის 10 მარტამდე აშშ-ის 11 მასპინძელ ქალაქში და მის გარშემო, ინფორმაციის თავისუფლების მოთხოვნის საფუძველზე მიღებული და ორგანიზაციის მიერ გაანალიზებული ICE-ის მონაცემების მიხედვით.hrw

ცალკე, Amnesty International-მა ოთხშაბათს მოუწოდა FIFA-ს პრეზიდენტ ჯანი ინფანტინოს, გამოიყენოს თავისი გამოსვლა ხუთშაბათს ვანკუვერში, FIFA-ს 76-ე კონგრესზე, რათა აიღოს ვალდებულება მსოფლიო ჩემპიონატის „დეპორტაციების, დაკავებებისა და რეპრესიებისგან თავისუფალი“ ჩატარების შესახებ. Amnesty-ის მარტის ანგარიშმა, სახელწოდებით „კაცობრიობამ უნდა გაიმარჯვოს“, შეერთებულ შტატებში არსებული სიტუაცია შეაფასა, როგორც „ადამიანის უფლებების საგანგებო მდგომარეობა“, რომელიც აღინიშნება მასობრივი დაკავებებით, თვითნებური დაპატიმრებებითა და დისკრიმინაციული საიმიგრაციო პოლიტიკით.amnesty

მასპინძელი ქალაქები ვერ ასრულებენ დაპირებებს

ორივე ორგანიზაციამ ხაზი გაუსვა აშკარა უფსკრულს FIFA-ს დაპირებებსა და რეალობას შორის. 2026 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი იყო პირველი, რომელიც მიენიჭა FIFA-ს ადამიანის უფლებების სატენდერო მოთხოვნების საფუძველზე, რაც მოუწოდებდა 16-ვე მასპინძელი ქალაქის კომიტეტს, შეემუშავებინათ ადამიანის უფლებების დაცვის მორგებული სამოქმედო გეგმები. თუმცა აპრილის ბოლოსთვის, Human Rights Watch-ის თანახმად, მასპინძელი ქალაქის თითქმის ყველა კომიტეტმა ან ვერ შექმნა გეგმები, ან წარადგინა ისეთები, რომლებიც უგულებელყოფს იმიგრანტების, ლგბტ ადამიანებისა და ჟურნალისტების წინაშე არსებულ მთავარ რისკებს. Amnesty International-მა დაადგინა, რომ 16 მასპინძელი ქალაქიდან მხოლოდ ოთხმა გამოაქვეყნა გეგმები და არცერთ მათგანს არ უსაუბრია მოძალადე საიმიგრაციო პოლიტიკისგან დაცვაზე.hrw

FIFA-მ განაცხადა, რომ მას „გააჩნია მექანიზმები და პროცედურები ადამიანის უფლებებთან ან უსაფრთხოებასთან დაკავშირებულ ნებისმიერ ინციდენტზე რეაგირებისთვის“ და რომ ადამიანის უფლებების საქმიანობის განახლებული ანგარიში „მზადების პროცესშია“.hrw

ზრდადი შეშფოთება

HRW-სა და Amnesty-ის გაფრთხილებები FIFA-ზე ზეწოლის უფრო ფართო ტალღის ფონზე მოდის. 22 აპრილს ACLU-მ, Amnesty International-მა და 120-ზე მეტმა სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციამ გამოსცეს ერთობლივი „სამოგზაურო რეკომენდაცია“ ტურნირზე ჩამომსვლელი საერთაშორისო ვიზიტორებისთვის, სადაც გააფრთხილეს პოტენციური რასობრივი პროფაილინგის, სოციალური მედიის ინვაზიური შემოწმების, სიტყვისა და პროტესტის ჩახშობისა და დაკავების რისკების შესახებ.aljazeera

Human Rights Watch-მა და „რეპორტიორებმა საზღვრებს გარეშე“ ასევე ერთობლივად გააფრთხილეს, რომ ტურნირი შესაძლოა იქცეს „სპორტული რეპუტაციის გათეთრების ბონანზად“ ტრამპის ადმინისტრაციისთვის. Reuters-მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ HRW მოუწოდებს FIFA-ს, დაჟინებით მოითხოვოს „ICE-ის ზავი“ — საჯარო გარანტია იმისა, რომ საიმიგრაციო პოლიტიკის ოპერაციები არ იქნება მიმართული მსოფლიო ჩემპიონატის ადგილების, ფან-ფესტივალებისა და მიმდებარე ტერიტორიების წინააღმდეგ.youtube

„ამის ნაცვლად, აშშ-ის ადმინისტრაციის სასტიკი საიმიგრაციო რეპრესიები, დისკრიმინაციული პოლიტიკა და პრესის თავისუფლებისთვის შექმნილი საფრთხეები ნიშნავს, რომ ტურნირს ემუქრება გარიყულობისა და შიშის ნიშნით ჩატარების რისკი“, — განაცხადა Human Rights Watch-მა.hrw