ირანი დათანხმდა IAEA-ს ინსპექტორების დაბრუნებას, აშშ-თან მოლაპარაკებები შვეიცარიაში დასრულდა

ვიცე-პრეზიდენტმა JD Vance-მა ორშაბათს განაცხადა, რომ ირანი დათანხმდა IAEA-ს ინსპექტორების ქვეყანაში დაბრუნებას და ამას უწოდა „პირველი ნაბიჯი ირანის მუდმივი დენუკლეარიზაციისკენ“.nampa
Bürgenstock-ში გამართული მოლაპარაკებების პირველმა რაუნდმა გადაიტანა ირანის დელეგაციის დემარში Trump-ის მუქარების გამო, ხოლო შუამავლებმა Qatar-მა და Pakistan-მა არხები ღია დატოვეს.indianexpress
ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა Araghchi-მ X-ზე განაცხადა, რომ ნავთობის ექსპორტზე შეზღუდვები მოიხსნა, გაყინული აქტივების ნაწილი გათავისუფლდა და ირანისთვის რეკონსტრუქციის გეგმა დაიწყო.cgtn

აშშ-ირანის მოლაპარაკებები შვეიცარიაში წამახალისებელი პროგრესით დასრულდა

აშშ-ირანის სამშვიდობო მოლაპარაკებების პირველი რაუნდი შვეიცარიის კურორტ Bürgenstock-ში ორშაბათს დასრულდა. შუამავლებმა, კატარმა და პაკისტანმა, განაცხადეს „წამახალისებელი პროგრესის“ შესახებ ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტის დასრულებისკენ, მიუხედავად ირანის დელეგაციის დრამატული გასვლისა პრეზიდენტ Donald Trump-ის მუქარების გამო.

60-დღიანი საგზაო რუკა

ორდღიანი უწყვეტი მოლაპარაკებების შემდეგ, შუამავალმა ქვეყნებმა გამოაქვეყნეს ერთობლივი განცხადება, სადაც აღნიშნულია, რომ Lake Lucerne-ის სამიტი ჩატარდა „კონსტრუქციულ და პოზიტიურ გარემოში, მიღწეულია მნიშვნელოვანი პროგრესი, მათ შორის შემდგომი ტექნიკური დისკუსიებისთვის მექანიზმის შექმნა“. მოლაპარაკებებმა წარმოშვა 60-დღიანი საგზაო რუკა საბოლოო შეთანხმებისკენ, უმაღლესი დონის კომიტეტის ფორმირება მედიაციის პროცესის ზედამხედველობისთვის და ჰორმუზის სრუტისთვის სპეციალური საკომუნიკაციო ხაზი.cnn

ვიცე-პრეზიდენტმა JD Vance-მა, რომელიც აშშ-ის მთავარი მომლაპარაკებელი იყო, განაცხადა, რომ ირანი დათანხმდა ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს (IAEA) ინსპექტორების ქვეყანაში დაბრუნებას. „ირანელები დათანხმდნენ IAEA-ს ინსპექტორების დაბრუნებას თავიანთ ქვეყანაში“, – განუცხადა Vance-მა ჟურნალისტებს Bürgenstock-ში და უწოდა ამას „მნიშვნელოვანი ეტაპი ამერიკელი ხალხისთვის და პირველი ნაბიჯი ირანის მუდმივი დენუკლეარიზაციისკენ“. Vance-მა დასძინა, რომ ელოდება ინსპექტორების ჩასვლას უკვე ამ კვირაში.nampa

ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა Abbas Araghchi-მ ოპტიმისტური ტონი შეინარჩუნა X-ზე გამოქვეყნებულ პოსტში, სადაც წერს, რომ „ნავთობისა და ნავთობქიმიური ექსპორტის შეზღუდვები მოიხსნა, ბლოკადა დასრულდა, გაყინული აქტივების ნაწილი გათავისუფლდა და ირანისთვის დაიწყო რეკონსტრუქციისა და განვითარების მასშტაბური გეგმა“.cgtn

მოლაპარაკებები Trump-ის მუქარებისა და ირანის დემარშის მიუხედავად გაგრძელდა

მოლაპარაკებები თითქმის ჩაიშალა შაბათს, მას შემდეგ რაც Trump-მა Truth Social-ზე გამოაქვეყნა მუქარა ირანის დაბომბვის შესახებ, თუ ის არ შეაკავებს Hezbollah-ს, და გამოიყენა მუქარის შემცველი ენა ირანის მომლაპარაკებელ გუნდთან მიმართებაში ჰორმუზის სრუტესთან დაკავშირებით. ირანის დელეგაციამ პროტესტის ნიშნად დატოვა მოლაპარაკებების ოთახი, რაც სახელმწიფო საინფორმაციო სააგენტო IRNA-მაც დაადასტურა.straitstimes

თუმცა, მრავალმა დიპლომატიურმა წყარომ AFP-ს განუცხადა, რომ ირანულ გუნდს მოლაპარაკებები სრულად არ შეუწყვეტია და არაფორმალური დისკუსიები გრძელდებოდა შუამავლების, პაკისტანისა და კატარის მეშვეობით. ორივე მხარე საბოლოოდ დაუბრუნდა მაგიდას და მოლაპარაკებები ორშაბათს დასრულდა, ხოლო ტექნიკური სესიები ამ კვირის ბოლოსთვის დაიგეგმა.reuters

სამომავლო გამოწვევები

პროგრესის მიუხედავად, გადაუჭრელი საკითხები რჩება. ლიბანში მიმდინარე ისრაელ-Hezbollah-ს კონფლიქტი აჩრდილივით ადევს პროცესს, ირანი კი ამტკიცებს, რომ იქ ცეცხლის შეწყვეტა ფართო შეთანხმების ნაწილია. ბირთვული საკითხი გადაიდო მოლაპარაკებების მეორე ფაზისთვის და კვლავ არსებობს კითხვები ირანის გაყინული აქტივების გათავისუფლების პირობებთან დაკავშირებით, სადაც ირანელი ოფიციალური პირები 25 მილიარდ დოლარამდე ციფრებს ასახელებენ, ხოლო აშშ-ის ოფიციალური პირები მას „შედეგზე ორიენტირებულ“ შეთანხმებად მოიხსენიებენ.nytimes

60-დღიანი მოლაპარაკებების ფანჯარა ძალაში რჩება, მაგრამ ლიბანის, სრუტისა და ბირთვული საკითხის შესახებ მკაფიო გადაწყვეტის გარეშე, საბოლოო შეთანხმებისკენ მიმავალი გზა ორივე მხარის კომპრომისზე წასვლის სურვილს გამოსცდის.