Trump-მა პეკინი ირანთან გარღვევის გარეშე დატოვა სი ძინპინთან ორდღიანი სამიტის შემდეგ

Trump-მა და Xi-მ პეკინის სამიტი დაასრულეს ირანზე საერთო განცხადებებით, თუმცა წინსვლის გზები განსხვავებულია

პრეზიდენტი Donald Trump პარასკევს პეკინიდან გაემგზავრა ჩინეთის პრეზიდენტ Xi Jinping-თან 40 საათზე მეტი ხნის მოლაპარაკებების შემდეგ. მან განაცხადა, რომ ორმა ლიდერმა იპოვა საერთო ენა ირანის ბირთვულ ამბიციებსა და ჰორმუზის სრუტის გახსნასთან დაკავშირებით, თუმცა სამიტი დასრულდა მკაფიო გარღვევის გარეშე იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა დასრულდეს 77-დღიანი ომი.aljazeera

შეთანხმებები ქაღალდზე, ხარვეზები პრაქტიკაში

თეთრი სახლის ინფორმაციით, ორივე ლიდერი შეთანხმდა, რომ ირანს არასოდეს უნდა ჰქონდეს ბირთვული იარაღი და რომ ჰორმუზის სრუტე ღია უნდა დარჩეს საერთაშორისო გადაზიდვებისთვის. Trump-მა Fox News-ს განუცხადა, რომ Xi-მ შესთავაზა დახმარება კონფლიქტის დასრულების მოლაპარაკებებში და პირობა დადო, რომ ჩინეთი თეირანს სამხედრო აღჭურვილობას არ მიაწვდის. თეთრი სახლის განცხადებაში ასევე აღინიშნა, რომ Xi ეწინააღმდეგება „სრუტის მილიტარიზაციას“ და გამოთქვა ინტერესი მეტი ამერიკული ნავთობის შეძენის მიმართ, რათა შეამციროს ჩინეთის დამოკიდებულება ამ წყალგამყოფზე.youtube

თუმცა პეკინის განცხადებამ სრულიად განსხვავებული ტონი მიიღო. ჩინეთის განცხადება პირდაპირ არ ეთანხმებოდა პოზიციას, რომ ირანს არასოდეს უნდა ჰქონდეს ბირთვული იარაღი. ნაცვლად ამისა, მან მოუწოდა „სიტუაციის დეესკალაციისკენ“, „პოლიტიკური გადაწყვეტის“ დაცვისკენ და ისეთი შეთანხმების მიღწევისკენ, „რომელიც ითვალისწინებს ყველა მხარის ინტერესებს“. ანალიტიკოსებმა აღნიშნეს, რომ ჩინეთი თავს იკავებს ვაშინგტონის მიდგომასთან სრულად გაიგივებისგან, რათა შეინარჩუნოს ბერკეტები ირანზე და ამავდროულად დაიცვას საკუთარი სტრატეგიული ინტერესები.aljazeera

დიპლომატიური ჩიხი და ესკალაციის დაძაბულობა

სამიტი ჩატარდა მაშინ, როდესაც ადგილზე პირობები გაუარესდა. ხუთშაბათს Associated Press-მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ არაბთა გაერთიანებული საამიროების სანაპიროსთან გემი დააკავეს და ირანისკენ გადაამისამართეს, ხოლო ომანის მახლობლად კიდევ ერთი სატვირთო გემი ჩაიძირა თავდასხმის შემდეგ. ირანმა განაცხადა, რომ არ განაახლებს მოლაპარაკებებს შეერთებულ შტატებთან, სანამ ხუთი წინაპირობა არ შესრულდება, მათ შორის რეპარაციები და სრუტეზე მისი სუვერენიტეტის აღიარება.apnews

პეკინში გამგზავრებამდე Trump-მა თავდაჯერებულობა გამოხატა და ჟურნალისტებს უთხრა: „არ მგონია, ირანთან დაკავშირებით რაიმე დახმარება გვჭირდებოდეს. ჩვენ გავიმარჯვებთ ასე თუ ისე, მშვიდობიანად თუ სხვაგვარად“. აშშ-ის თავდაცვის მდივანმა Pete Hegseth-მა აღიარა, რომ ჩინეთს ირანზე „დიდი გავლენა“ აქვს, მაგრამ თქვა, რომ საბოლოო ბერკეტი Trump-ის ხელშია.bairdmaritime

ნავთობის ბაზრები ზეწოლის ქვეშ

გლობალური ნავთობის ბაზრები კვლავ არასტაბილურია. Brent-ის ტიპის ნავთობის ფასი 40%-ზე მეტით გაიზარდა მას შემდეგ, რაც აშშ-მა და ისრაელმა 28 თებერვალს ირანის წინააღმდეგ სამხედრო ოპერაციები დაიწყეს. Reuters-ის ცნობით, ფასები ბოლო დროს ბარელზე 106 დოლარს აღემატება. Saudi Aramco-ს აღმასრულებელმა დირექტორმა Amin Nasser-მა პირველი კვარტლის მოგების ანგარიშის დროს გააფრთხილა, რომ ნავთობის ბაზარი შესაძლოა 2027 წლამდე არ დასტაბილურდეს, თუ სრუტე ივნისის შუა რიცხვების შემდეგაც ჩაკეტილი დარჩება. ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტომ ამ შეფერხებას ისტორიაში ყველაზე ცუდი ენერგეტიკული კრიზისი უწოდა.democracynow

Trump-მა Xi 24 სექტემბერს ვაშინგტონში სახელმწიფო ვიზიტით მიიწვია, რითაც შეინარჩუნა დიპლომატიური არხი მაშინაც კი, როდესაც ორი ზესახელმწიფო შორს რჩება იმისგან, თუ როგორ უნდა დასრულდეს ომი, რომელიც აგრძელებს გლობალური ენერგეტიკული ლანდშაფტის შეცვლას.democracynow