ირანის ინტერნეტის რეკორდული გათიშვა მასობრივი გათავისუფლების საფრთხეს ქმნის, ეკონომიკური ზიანი იზრდება

მასობრივი გათავისუფლებები ირანში აშშ-ის და ისრაელის კონფლიქტის ფონზე

ირანის ეკონომიკა ზარალდება ომის, რეკორდულად ხანგრძლივი ინტერნეტის გათიშვისა და აშშ-ის სანქციების გაძლიერებული კამპანიის კომბინირებული ეფექტებისგან, რასაც თან ახლავს მასობრივი გათავისუფლებები ინდუსტრიებში, ნავთობქიმიიდან ტექნოლოგიურ სექტორამდე, რაც მილიონობით ადამიანის საარსებო წყაროს საფრთხეს უქმნის.

„მდუმარე მიწისძვრა“ სამუშაო ძალას ანჯღრევს

დაახლოებით ორი მილიონი ირანელი უკვე გაათავისუფლეს შეერთებულ შტატებთან და ისრაელთან კონფლიქტის პირდაპირი შედეგის სახით, განაცხადა ირანის შრომისა და სოციალური უზრუნველყოფის მინისტრის მოადგილემ ღოლამჰოსეინ მოჰამადიმ. მაგრამ ზიანის სრული მასშტაბი შესაძლოა ბევრად უფრო დიდი იყოს. ეკონომისტმა ჰადი კაჰალზადემ, რომელიც წერს Bourse & Bazaar Foundation-ისთვის, შეაფასა, რომ 10-დან 12 მილიონამდე სამუშაო ადგილი — ირანის სამუშაო ძალის დაახლოებით ნახევარი — ახლა საფრთხის ქვეშაა, ხოლო რეალისტური სცენარით 3-დან 4 მილიონამდე პოზიცია სამუდამოდ დაიკარგება, რაც ირანის თანამედროვე ისტორიაში შრომის ბაზრის ყველაზე დიდი შეკუმშვაა.fortune

ინტერნეტის გათიშვამ, რომელიც უკვე 70 დღეს აღემატება და ინტერნეტ-მონიტორ Netblocks-ის თანახმად, დაკავშირებულ საზოგადოებაში დაფიქსირებული ყველაზე ხანგრძლივი ეროვნული გათიშვაა, ზიანი კიდევ უფრო გაამძაფრა. Bloomberg-მა იტყობინება, რომ ირანის წამყვანმა ფინანსურმა გაზეთმა Donya-e Eqtesad-მა ციფრული გათიშვა აღწერა, როგორც „მდუმარე მიწისძვრა“, რომელიც ეკონომიკას ისევე აზიანებს, როგორც თავად საჰაერო დარტყმები. ინდუსტრიის წარმომადგენლებმა გააფრთხილეს, რომ გათიშვა ირანულ ბიზნესებს დღეში 30-დან 40 მილიონ დოლარამდე უჯდებათ, ხოლო არაპირდაპირი ზარალი, სავარაუდოდ, ამ მაჩვენებელს აორმაგებს. კომუნიკაციების მინისტრმა სატარ ჰაშემიმ აღიარა, რომ დაახლოებით 10 მილიონი სამუშაო ადგილი ინტერნეტ კავშირზეა დამოკიდებული.indexbox

ციფრული ეკონომიკა თავისუფალ ვარდნაში

გათიშვამ, რომელიც დაიწყო იანვარში მასობრივი საპროტესტო აქციების დროს და გაგრძელდა სრულ გათიშვამდე, როდესაც 28 თებერვალს აშშ-ის და ისრაელის სამხედრო კამპანია დაიწყო, გაანადგურა ირანის ერთ დროს აყვავებული ციფრული ეკონომიკა. ფრილანსერები, პროგრამისტები, კონტენტის შემქმნელები და მცირე ბიზნესის მფლობელები, რომლებიც გაყიდვებისა და მარკეტინგისთვის ისეთ პლატფორმებს ეყრდნობოდნენ, როგორიცაა Instagram და WhatsApp, მოწყვეტილნი არიან თავიანთ მომხმარებლებს. DigiKala-მ, ირანის უმსხვილესმა ონლაინ საცალო მოვაჭრემ, ცოტა ხნის წინ 200 თანამშრომელი გაათავისუფლა.apnews

თეირანის პროგრამული უზრუნველყოფის კომპანიის AI-ს თანამშრომელმა, რომელიც მხოლოდ ამინის სახელით გაეცნო, Bloomberg-ს განუცხადა, რომ მისი მუშაობა „მკვეთრად შენელდა და ზოგჯერ საერთოდ შეჩერდა“, რამაც გამოიწვია ხელფასების შემცირება და გათავისუფლებები მის ფირმაში. Associated Press-მა იტყობინება, რომ პროგრამული უზრუნველყოფის დეველოპერმა, რომელმაც დაკარგა პოზიცია მას შემდეგ, რაც მისმა დამსაქმებელმა ბოლო კვირებში პერსონალის უმეტესობა გაათავისუფლა, თქვა, რომ გათიშვამ „გაანადგურა დისტანციური მუშაობის შესაძლებლობები“. უმუშევრად დარჩენილი მუშაკების მზარდი რაოდენობა ქუჩის ვაჭრობას მიუბრუნდა თეირანში, რაც კიდევ უფრო ამძიმებს განათლებულ საშუალო კლასს, რომელიც უკვე დაზარალებულია ვალუტის კოლაფსით და 50 პროცენტზე მეტი ინფლაციით.business-standard

ვაშინგტონის „ეკონომიკური მრისხანება“

ტრამპის ადმინისტრაციამ ირანის ეკონომიკური გაუარესება წარმოაჩინა, როგორც მისი უფრო ფართო სტრატეგიის ნაწილი. „ეკონომიკური მრისხანების ოპერაციის“ ფარგლებში, ხაზინის დეპარტამენტმა გაატარა სანქციების ტალღები, რომლებიც მიმართულია ირანის ჩრდილოვანი საბანკო სისტემის, სამხედრო მიწოდების ჯაჭვებისა და ნავთობის ექსპორტის წინააღმდეგ, მათ შორის ზომები, რომლებიც მიზნად ისახავს ჩინურ გადამამუშავებელ ქარხნებს, რომლებიც ირანულ ნედლ ნავთობს ყიდულობენ. პრეზიდენტმა ტრამპმა, ირანის ბოლოდროინდელი სამშვიდობო წინადადების განხილვისას, სოციალურ ქსელში დაწერა, რომ ირანს „ჯერ არ გადაუხდია საკმარისად დიდი ფასი“ თავისი ქმედებებისთვის.nytimes

Reuters-მა იტყობინება, რომ ანალიტიკოსები წელს ირანის მშპ-ს ორნიშნა ვარდნას ელიან, თუმცა ქვეყანა შესაძლოა მოკლევადიან პერსპექტივაში უფრო მდგრადი აღმოჩნდეს, ვიდრე ვაშინგტონი იმედოვნებს, ოქროს რეზერვებისა და მეზობელ ქვეყნებთან ვაჭრობის წყალობით. რიგითი ირანელებისთვის პერსპექტივა უფრო პირქუშია. „მაშინაც კი, თუ ცეცხლის შეწყვეტა შენარჩუნდება, ირანის ყველაზე დაუცველი ადამიანები იგრძნობენ ამ 40-დღიანი კონფლიქტის გრძელვადიან შედეგებს“, — წერს კაჰალზადე. „ამ ომის მწარე ირონია ის არის, რომ სწორედ ის მოსახლეობა, რომლის მხარდაჭერასაც პრეზიდენტი ტრამპი ამ ომით აცხადებდა, ახლა ზიანის მთელ სიმძიმეს საკუთარ თავზე განიცდის“.internazionale