ირანის ომის შედეგად გამოწვეულმა ენერგეტიკულმა შოკმა მილიონები ნახშირსა და შეშაზე დააბრუნა

ენერგიის მზარდი ფასები აფრიკასა და აზიაში ნახშირზე დაბრუნებას იწვევს

ირანის ომის დაწყებიდან ორი თვის შემდეგ, საწვავის ფასების ზრდა აიძულებს მილიონობით ოჯახს აფრიკასა და სამხრეთ აზიაში, მიატოვონ სამზარეულოს უფრო სუფთა მეთოდები და დაუბრუნდნენ ნახშირსა და შეშას — ცვლილება, რომელიც, გარემოსდამცველების გაფრთხილებით, აჩქარებს გაუტყეურებას და საფრთხეს უქმნის ველური ბუნების მყიფე ჰაბიტატებს.

კრიზისი სამზარეულოში

ჰორმუზის სრუტის ჩაკეტვამ, რომელზეც მსოფლიოს ნავთობისა და თხევადი ბუნებრივი აირის დაახლოებით 20 პროცენტი გადის, შექმნა ის, რასაც ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტომ (IEA) უწოდა „ისტორიაში ყველაზე დიდი გლობალური ენერგეტიკული უსაფრთხოების გამოწვევა“. შედეგებმა გავლენა მოახდინა მსოფლიოს ყველაზე ღარიბი ოჯახების სამზარეულოებზეც.wikipedia

ნიგერიაში აპრილში სამზარეულოს გაზის ფასი 1 500 ნაირამდე გაიზარდა კილოგრამზე, რაც 14,3-პროცენტიანი ზრდაა წინა თვესთან შედარებით და დილერები ამას პირდაპირ ახლო აღმოსავლეთის კრიზისს უკავშირებენ. სამხრეთ აფრიკაში LPG-ის ფასები 150 პროცენტამდე გაიზარდა. ინდოეთში, LPG-ის მსოფლიოში სიდიდით მეორე იმპორტიორ ქვეყანაში, შეფერხებამ გამოიწვია პანიკური შესყიდვები და მთავრობის მიერ დაწესებული რაციონირება. მარტში ნიუ-დელიმ მიიღო საგანგებო ზომა და დროებით დააბრუნა ნავთი საყოფაცხოვრებო საჭიროებისთვის და დაუშვა ქვანახშირის გამოყენება რესტორნებში, რითაც შეცვალა სუფთა საწვავის პოლიტიკის წლების განმავლობაში გატარებული კურსი.vanguardngr

„LPG-ის გამოყენებამდე კვირაში 30-40 კგ შეშას ვამარაგებდით. მას შემდეგ, რაც ეს დეფიციტი დაიწყო, არც გაზი გვაქვს და არც საკმარისი შეშა“, — განუცხადა ერთ-ერთმა ინდურმა ოჯახმა Mongabay India-ს. Bloomberg-ის ცნობით, ზოგიერთმა ინდურმა ოჯახმა შეშაზე გადაინაცვლა მას შემდეგ, რაც ვერ შეძლეს LPG-ის შევსება. ტანზანიაში საწვავის ფასებმა აპრილში რეკორდულ მაჩვენებელს მიაღწია.instagram

ტყეები და ველური ბუნება საფრთხის ქვეშ

ბიომასის საწვავზე დაბრუნება ზრდის ზეწოლას ისედაც შემცირებულ ეკოსისტემებზე. ლესტერის უნივერსიტეტის კვლევამ დაადასტურა, რომ აფრიკის ტყეები ნახშირბადის შთანთქმიდან ნახშირბადის წმინდა გამომყოფებად იქცა. ტროპიკული ტენიანი ფოთლოვანი ტყეები 2010-2017 წლებში წელიწადში დაახლოებით 106 მილიარდ კილოგრამ ბიომასას კარგავდნენ, რაც ნაწილობრივ ნახშირის წარმოებით იყო გამოწვეული.sciencedaily

ნაირობიში WildlifeDirect-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა პაულა კაჰუმბუმ გააფრთხილა, რომ ენერგეტიკული შოკი ძირს უთხრის კონსერვაციის მიღწევებს. „როდესაც LPG, ნავთი ან ელექტროენერგია ხდება ძალიან ძვირი ან არასანდო, მრავალი ოჯახი უბრუნდება შეშისა და ნახშირის გამოყენებას“, — თქვა მან და აღნიშნა, რომ ეს საწვავი „უფრო ხელმისაწვდომია ფინანსურად შეზღუდულ გარემოში, მიუხედავად მათი გარემოზე ზემოქმედებისა“. ეს ცვლილება დამატებით ტვირთად აწვება ქალებსა და გოგონებს, რომლებიც საათებს ატარებენ საწვავის შეგროვებაში.usnews

კენიის ჩიულუს ბორცვებზე, კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, მადაგასკარსა და დასავლეთ აფრიკაში მიმდინარე კონსერვაციის პროექტები — რეგიონები, სადაც უკვე შეინიშნება ტყის ყველაზე დიდი დანაკარგი — ახლა ნახშირზე მოთხოვნის გამო გაძლიერებული საფრთხის წინაშე დგანან.africasustainabilitymatters

გამოსავლის არარსებობა

საერთაშორისო სავალუტო ფონდმა მარტის ბოლოს გააფრთხილა, რომ კონფლიქტიდან გამომდინარე ყველა სცენარი „იწვევს ფასების ზრდას და ზრდის შენელებას“, ხოლო აფრიკის დაბალი შემოსავლის მქონე ქვეყნები განსაკუთრებით მოწყვლადნი არიან საკვებისა და ენერგიის ხარჯების ზრდის მიმართ. აზიის განვითარების ბანკის პროგნოზით, აზია-წყნარი ოკეანის რეგიონში ეკონომიკური ზრდა 2026 და 2027 წლებში 5,4 პროცენტიდან 5,1 პროცენტამდე შენელდება. ზღვარზე მყოფი ოჯახებისთვის გათვლა მარტივია: მოამზადონ საჭმელი იმით, რისი ყიდვაც შეუძლიათ, მიუხედავად იმისა, რა ფასს იხდიან ჰაერის დაბინძურებით ან გარშემო არსებული ტყეების განადგურებით.cnn