აფრიკული მაღაროები 34-ჯერ მეტ ტყეს ანადგურებენ, ვიდრე იკავებენ, აჩვენა კვლევამ

Nature-ში გამოქვეყნებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ 2001-დან 2020 წლამდე აფრიკაში მაღაროების გამო 187,000 ჰექტარი ტყე განადგურდა, ხოლო მიმდებარე ინფრასტრუქტურა 34-ჯერ მეტ ზიანს აყენებს, ვიდრე მხოლოდ მაღაროების ტერიტორიები.sheffield
კობალტისა და სპილენძის — ელექტრომობილებისა და განახლებადი ენერგიისთვის კრიტიკული ლითონების — მომპოვებელმა მაღაროებმა გამოიწვია გაუტყიანების ყველაზე მაღალი მაჩვენებლები, განსაკუთრებით კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში.sheffield
მკვლევარებმა მოუწოდეს ტყის გაჩეხვისგან თავისუფალი მიწოდების ჯაჭვებისკენ და გააფრთხილეს, რომ მიმდინარე გარემოსდაცვითი შეფასებები მკვეთრად აკნინებს მაღაროების რეალურ კვალს.sheffield

სუფთა ენერგიის ლითონების მოპოვება აფრიკაში ფართომასშტაბიან გაუტყიანებას იწვევს

აფრიკაში სამრეწველო მასშტაბის მოპოვება ანადგურებს ტყეებს ისეთი ტემპით, რომელიც ბევრად აღემატება თავად მაღაროების ფიზიკურ კვალს, ნათქვამია ამ კვირაში Nature-ში გამოქვეყნებული კვლევის მიხედვით. კონტინენტზე მოქმედი მაღაროს ყოველ ჰექტარზე, 34 ჰექტარი მიმდებარე ტყე იკარგება დამხმარე ინფრასტრუქტურის გამო, როგორიცაა გზები, საცხოვრებელი დასახლებები და სასოფლო-სამეურნეო მიწები მუშების გამოსაკვებად.sheffield

განადგურების მასშტაბი

შეფილდის უნივერსიტეტის ხელმძღვანელობით ჩატარებულმა კვლევამ, რომელშიც ასევე მონაწილეობდა კემბრიჯის უნივერსიტეტი, დაადგინა, რომ 2001-დან 2020 წლამდე აფრიკაში მაღაროების საქმიანობის გამო 187,000 ჰექტარი ტყე განადგურდა — ეს არის დაახლოებით მავრიკიის ზომის ტერიტორია. მკვლევარებმა გააანალიზეს 16,000-ზე მეტი მაღარო სატელიტური გამოსახულებებისა და სტატისტიკური მოდელირების გამოყენებით, შეადარეს გაუტყიანების მაჩვენებლები მაღაროების მქონე ტერიტორიებზე გეოგრაფიულად მსგავს არამაღაროიან ტერიტორიებთან.nature

კობალტისა და სპილენძის მომპოვებელმა მაღაროებმა გამოიწვია გაუტყიანების ყველაზე მაღალი მაჩვენებლები. ეს ლითონები ელექტრომობილების, განახლებადი ენერგიის ტექნოლოგიებისა და საყოფაცხოვრებო ელექტრონიკის აუცილებელი კომპონენტებია. ოქროს, ვერცხლისა და რკინის მოპოვებამ ასევე გამოიწვია ტყის საფარის გაზრდილი კარგვა.sheffield

„თავად მაღაროები აისბერგის მხოლოდ მწვერვალია“, – თქვა თანაავტორმა დოქტორმა ოსკარ მორტონმა შეფილდის უნივერსიტეტის ბიომეცნიერებათა სკოლიდან. „მაღაროების მიერ გამოწვეული დამატებითი გაუტყიანების მასშტაბი ბევრად უფრო დიდია, ახალი დასახლებებით, სოფლის მეურნეობითა და სატრანსპორტო მარშრუტებით, რაც სერიოზულ საფრთხეს უქმნის სასიცოცხლო მნიშვნელობის ტყეებს მთელ კონტინენტზე“.sheffield

სუფთა ენერგიის პარადოქსი

აღმოჩენები ავლენს დაძაბულობას სუფთა ენერგიაზე გადასვლის გულში. აფრიკას აქვს მწვანე ტექნოლოგიებისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი მინერალების მსოფლიოში უდიდესი საბადოები და ამ რესურსებზე მოთხოვნა 2040 წლისთვის 40-ჯერ გაიზრდება, რადგან 1970 წლიდან კონტინენტზე ლითონის მადნების მოპოვება უკვე ოთხჯერ გაიზარდა.sheffield

პროფესორმა დევიდ ედვარდსმა, კემბრიჯის უნივერსიტეტის გლობალური ხის უსაფრთხოების ცენტრის დამფუძნებელმა დირექტორმა, თქვა, რომ კობალტი და სპილენძი იწვევს „გარე ტერიტორიების გაუტყიანების განსაკუთრებით მაღალ დონეს, განსაკუთრებით კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ჰიპერ-ბიომრავალფეროვან ტროპიკულ ტყეებში“.cam

რეფორმის მოწოდებები

მკვლევარებმა გააფრთხილეს, რომ მიმდინარე გარემოზე ზემოქმედების შეფასებები მკვეთრად აკნინებს მაღაროების რეალურ კვალს, რადგან ისინი განიხილავენ მხოლოდ უშუალო ობიექტს და ვერ ითვალისწინებენ მასთან დაკავშირებულ ინფრასტრუქტურას, რომელიც შეიძლება მაღაროდან კილომეტრების მანძილზე გადაჭიმულიყო.sheffield

თანაავტორმა დოქტორმა კრის ბუსფილდმა მოუწოდა „ტყის გაჩეხვისგან თავისუფალი ან წმინდა დანაკარგის არმქონე მიწოდების ჯაჭვებისკენ მთელ სამთო ინდუსტრიაში“, და დასძინა: „მიუხედავად იმისა, რომ ეს მინერალები აუცილებელია მწვანე ენერგიაზე გადასვლისთვის, სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია, რომ ეს არ მოხდეს კონტინენტის უკვე საგრძნობლად შემცირებული ტყის ჰაბიტატების ხარჯზე“.sheffield