Ireland’s largest prehistoric settlement uncovered in Wicklow

არქეოლოგებმა ირლანდიის ვიკლოუს საგრაფოში, ბრუსელსთაუნის რგოლში 600-ზე მეტი სავარაუდო საცხოვრებელი პლატფორმა აღმოაჩინეს, რაც მას ბრიტანეთსა და ირლანდიაში აღმოჩენილ უდიდეს პრეისტორიულ დასახლებად აქცევს, ნათქვამია ჟურნალ Antiquity-ში გამოქვეყნებულ კვლევაში.phys

სატესტო გათხრებმა და რადიოკარბონულმა დათარიღებამ აჩვენა, რომ ადგილი დასახლებული იყო გვიან ბრინჯაოს ხანასა და ადრეულ რკინის ხანაში (დაახლოებით ძვ.წ. 1193-410 წლები), ხოლო სხვადასხვა ზომის სახლები არ აჩვენებს სოციალური იერარქიის ან სიმდიდრის დიფერენციაციის ნიშნებს.phys

აღმოჩენა ვარაუდობს, რომ ჩრდილოეთ ევროპაში პროტო-ურბანული განვითარება შესაძლოა თითქმის 500 წლით ადრე მომხდარიყო, ვიდრე აქამდე იყო ცნობილი, ხოლო მკვლევარებმა ასევე იდენტიფიცირეს ის, რაც შესაძლოა ირლანდიურ ციხესიმაგრეში ნაპოვნი პირველი წყლის ცისტერნა იყოს.phys

არქეოლოგებმა ირლანდიის უდიდესი პრეისტორიული დასახლება აღმოაჩინეს

მკვლევარებმა ვიკლოუს საგრაფოში მდებარე ბრუსელსთაუნის რგოლი იდენტიფიცირეს, როგორც ბრიტანეთსა და ირლანდიაში ოდესმე აღმოჩენილი უდიდესი პრეისტორიული დასახლება, სადაც 600-ზე მეტი სახლის კვალია ნაპოვნი, რომლებიც გვიან ბრინჯაოსა და ადრეულ რკინის ხანას განეკუთვნება.

აღმოჩენა, რომელიც 2025 წლის ნოემბერში ჟურნალ Antiquity-ში გამოქვეყნდა, საიტს მნიშვნელოვან ადგილს ანიჭებს ადრეული დასახლების სტრუქტურების გაგებაში და ვარაუდობს, რომ ჩრდილოეთ ევროპაში პროტო-ურბანული განვითარება შესაძლოა თითქმის 500 წლით ადრე მომხდარიყო, ვიდრე ტრადიციულად იყო მიჩნეული.phys

მჭიდრო დასახლება ბრინჯაოს ხანის ცხოვრების ახალ მასშტაბს ავლენს

LiDAR ტექნოლოგიის გამოყენებით ჩატარებულმა აეროგადაღებებმა ბრუსელსთაუნის რგოლში 600-ზე მეტი სავარაუდო საცხოვრებელი პლატფორმა გამოავლინა, მათ შორის 98 შიდა შემოღობილ ტერიტორიაზე და 509 შიდა და გარე ზღუდეებს შორის. ეს ბევრად აღემატება ირლანდიაში აქამდე ცნობილ უდიდეს პრეისტორიულ დასახლებებს — მულაგფარნას სლაიგოს საგრაფოში და ტარლო ჰილს კლერის საგრაფოში, რომელთაგან თითოეული დაახლოებით 140-150 სახლს შეიცავდა.phys

დოქტორმა ჩერი ედვარდსმა, ქუინსის უნივერსიტეტის (ბელფასტი) დოქტორანტმა და კვლევის თანაავტორმა, ხაზი გაუსვა საიტის მნიშვნელობას. „ეს ადგილი — მთის მწვერვალებზე განლაგებულ სხვა რამდენიმე დასახლებასთან ერთად — როგორც ჩანს, ძვ.წ. 1200 წლისთვის გაჩნდა“, – თქვა მან. „ეს სტრუქტურა მკვეთრად განსხვავდება ირლანდიური პრეისტორიული დასახლებების უფრო ტიპური ფორმებისგან, რომლებიც, როგორც წესი, ერთიდან ხუთამდე საცხოვრებელს მოიცავს“.independent

2024 წელს დოქტორ დირკ ბრანდჰერმის, დოქტორ ედვარდსის, დოქტორ ლინდა ბუტუასა და ჯეიმს ო’დრისკოლის მიერ ჩატარებულმა ოთხმა სატესტო გათხრამ დაადასტურა პრეისტორიული დასახლების არსებობა. რადიოკარბონულმა დათარიღებამ დასახლების გამოყენების პერიოდი დაახლოებით ძვ.წ. 1193-410 წლებით განსაზღვრა, რაც მოიცავს როგორც გვიან ბრინჯაოს, ისე ადრეულ რკინის ხანას. ოთხივე გათხრილი საცხოვრებელი პლატფორმა, რომელთა დიამეტრი 6-დან 12 მეტრამდეა, აჩვენებს თანადროული დასახლების ნიშნებს, ყოველგვარი მატერიალური განსხვავებების გარეშე, რაც სოციალურ იერარქიაზე მიანიშნებდა.cambridge

წყლის ინფრასტრუქტურა და რეგიონალური კონტექსტი

არქეოლოგებმა ასევე იდენტიფიცირეს ის, რაც შესაძლოა ირლანდიურ ციხესიმაგრეში ნაპოვნი პირველი წყლის ცისტერნა იყოს. ნავის ფორმის სტრუქტურა, რომელიც განსაზღვრულია დიდი ქვის ბლოკებით და რომელშიც ნაკადულის შემოდინების კვალია, შესაძლოა წარმოადგენდეს დახვეწილ კომუნალურ ინფრასტრუქტურას დიდი მოსახლეობის მხარდასაჭერად.phys

ბრუსელსთაუნის რგოლი მდებარეობს ბალტინგლასის ციხესიმაგრეების კლასტერში, რომელიც მოიცავს 13-მდე დიდ მთის მწვერვალზე განლაგებულ შემოღობილ ტერიტორიას, რომლებიც უწყვეტად გამოიყენებოდა ადრეული ნეოლითიდან ბრინჯაოს ხანის ჩათვლით, დაახლოებით ძვ.წ. 3700-800 წლებში. საიტი მიტოვებულ იქნა ძვ.წ. მესამე საუკუნის გარშემო, რკინის ხანაში რეგიონალური კლების ზოგადი ტენდენციის ფონზე.independent