ფრენკ გერი, გუგენჰაიმის ბილბაოს მუზეუმის არქიტექტორი, 96 წლის ასაკში გარდაიცვალა

ფრენკ გერი, ცნობილი კანადელ-ამერიკელი არქიტექტორი, რომლის ტიტანით მოპირკეთებულმა გუგენჰაიმის ბილბაოს მუზეუმმა რევოლუცია მოახდინა ურბანულ არქიტექტურაში, პარასკევს, 96 წლის ასაკში, თავის სანტა მონიკას სახლში, ხანმოკლე რესპირატორული დაავადების შედეგად გარდაიცვალა, რაც მისმა შტაბის უფროსმა დაადასტურა.nytimes
გერის 1997 წლის ბილბაოს მუზეუმმა ესპანეთის დაქვეითებული ინდუსტრიული ქალაქი კულტურულ დანიშნულების ადგილად აქცია, რომელმაც პირველ წელს 1.3 მილიონი ვიზიტორი მიიზიდა, დაამკვიდრა რა „ბილბაოს ეფექტი“ და აჩვენა, თუ როგორ შეიძლება გაბედული არქიტექტურა გახდეს ეკონომიკური კატალიზატორი გაჭირვებული ქალაქებისთვის.nytimes
კომპიუტერული დიზაინისა და არქიტექტურაში ემოციური ექსპრესიულობის პიონერმა გერიმ შექმნა საკულტო ნაგებობები, მათ შორის უოლტ დისნეის საკონცერტო დარბაზი ლოს-ანჯელესში და ლუი ვიტონის ფონდი პარიზში, რისთვისაც 1989 წელს პრიცკერის პრემია მიიღო და თანამედროვე არქიტექტურა თავისი სკულპტურული, ტალღოვანი დიზაინით შეცვალა.nytimes

ფრენკ გერი, არქიტექტურის ტიტანი, 96 წლის ასაკში გარდაიცვალა

ფრენკ გერი, კანადელ-ამერიკელი არქიტექტორი, რომლის ტიტანით მოპირკეთებულმა გუგენჰაიმის მუზეუმმა ბილბაოში ესპანეთის დაქვეითებული ინდუსტრიული ქალაქი გარდაქმნა და არქიტექტურის, როგორც კულტურული სანახაობის, ახალი ერა დაიწყო, პარასკევს, კალიფორნიის ქალაქ სანტა მონიკაში, საკუთარ სახლში გარდაიცვალა. ის 96 წლის იყო.

მეგან ლოიდმა, მისმა შტაბის უფროსმა, დაადასტურა, რომ გერი ხანმოკლე რესპირატორულ დაავადებას ემსხვერპლა.nytimes

გერის გარდაცვალება აღნიშნავს კარიერის დასასრულს, რომელმაც ფუნდამენტურად შეცვალა თანამედროვე არქიტექტურა და აჩვენა, თუ როგორ შეიძლება გაბედული დიზაინი გახდეს ეკონომიკური კატალიზატორი ქალაქებისთვის მთელ მსოფლიოში. მისმა სკულპტურულმა, ემოციურად ექსპრესიულმა შენობებმა — რომლებიც ხასიათდება ტალღოვანი ფორმებითა და ისეთი მასალების ინოვაციური გამოყენებით, როგორიცაა ტიტანი და უჟანგავი ფოლადი — ხელი შეუწყო იმის განსაზღვრას, თუ რა შეიძლება ყოფილიყო არქიტექტურა მე-20 საუკუნის ბოლოსა და 21-ე საუკუნის დასაწყისში.latimes

ბილბაოს ეფექტი და გლობალური გავლენა

როდესაც გუგენჰაიმის ბილბაოს მუზეუმი 1997 წელს გაიხსნა, კრიტიკოსებმა მას ტრანსფორმაციული უწოდეს. New York Times-ის არქიტექტურულმა კრიტიკოსმა ჰერბერტ მუსჩემპმა მას „ბილბაოს სასწაული“ უწოდა, ხოლო არქიტექტორმა ფილიპ ჯონსონმა სტრუქტურის პირველად ხილვისას ცრემლები ვერ შეიკავა. მუზეუმმა პირველ წელს 1.3 მილიონი ვიზიტორი მიიზიდა და ადგილობრივი ეკონომიკისთვის წელიწადში დაახლოებით 400 მილიონი ევრო გამოიმუშავა, რამაც წარმოშვა ტერმინი „ბილბაოს ეფექტი“, რომელიც აღწერს არქიტექტურის ძალას, გააცოცხლოს გაჭირვებული ქალაქები.nytimes

გერის სხვა მნიშვნელოვან ნამუშევრებს შორისაა უოლტ დისნეის საკონცერტო დარბაზი ლოს-ანჯელესში, რომელიც 2003 წელს დასრულდა და ბანკერ ჰილის თავზე მბზინავ ღირშესანიშნაობად იქცა. ლუი ვიტონის ფონდმა პარიზში, რომელიც 2014 წელს გაიხსნა, შენობა მინის აფრებით შემოფარა, როგორც გამჭვირვალე გემი და წარმოადგინა ის, რასაც კრიტიკოსებმა გერის გვიანდელ შემოქმედებაში „ახლად დახვეწილი“ მიმართულება უწოდეს.latimes

ტორონტოდან ლოს-ანჯელესამდე

დაიბადა ფრენკ ოუენ გოლდბერგის სახელით 1929 წლის 28 თებერვალს, ტორონტოში. გერი ოჯახთან ერთად ლოს-ანჯელესში 1947 წელს გადავიდა, მას შემდეგ, რაც მამამისმა გულის შეტევა გადაიტანა. მან გვარი გერიზე 1954 წელს შეიცვალა, რათა თავიდან აეცილებინა ანტისემიტიზმი. მისმა კარიერამ ფართო ყურადღება 1978 წელს მიიპყრო, როდესაც მან რადიკალურად გარდაქმნა საკუთარი სანტა მონიკას სახლი, მოკრძალებული ჰოლანდიური კოლონიური ბუნგალო გოფრირებული ლითონით, პლაივუდითა და მავთულხლართებით შემოფარა.nytimes

გერიმ 1989 წელს მიიღო პრიცკერის პრემია, არქიტექტურის უმაღლესი ჯილდო. მას დარჩა მეუღლე ბერტა, რომელზეც 1975 წელს დაქორწინდა, და ოთხი შვილი.latimes