ვერმეერის გიტარაზე დამკვრელი ორი ნახატი 300 წლის შემდეგ კვლავ გაერთიანდა

სამ საუკუნეზე მეტი ხნის განმავლობაში პირველად, გიტარაზე დამკვრელი ქალის ორი თითქმის იდენტური ნახატი გვერდიგვერდ არის გამოფენილი ლონდონის კენვუდ ჰაუსში, რამაც ხელოვნების ისტორიის ერთ-ერთი ყველაზე მუდმივი საიდუმლო კვლავ გააცოცხლა. გამოფენამ „ორმაგი ხედვა: ვერმეერი“, რომელიც 2025 წლის 1 სექტემბერს გაიხსნა, გააერთიანა იოჰანეს ვერმეერის ავთენტური „გიტარაზე დამკვრელი“ (1672) მის იდუმალ კოლეგასთან ფილადელფიის ხელოვნების მუზეუმიდან, რაც ნიდერლანდელი ოსტატის გარდაცვალების 350-ე წლისთავს აღნიშნავს.artnet

ლონდონის ნახატი, რომელიც კენვუდ ჰაუსში აივის მემკვიდრეობის ნაწილია, არის იმ 37 ნამუშევრიდან ერთ-ერთი, რომელიც დამაჯერებლად მიეწერება ვერმეერს და ატარებს მის ხელმოწერას. მისმა ფილადელფიურმა „ტყუპმა“, რომელიც ცნობილია როგორც „ქალბატონი გიტარით“, თითქმის ერთი საუკუნის განმავლობაში ინტენსიური სამეცნიერო დებატების საგნად დარჩა და ჯონ გ. ჯონსონის კოლექციაში კატალოგიზებულია როგორც „ვერმეერის ასლი“.english-heritage

სამეცნიერო ანალიზი მატერიალურ განსხვავებებს ავლენს

უახლესმა სამეცნიერო გამოკვლევებმა გამოავლინა დამაჯერებელი მტკიცებულებები, რომლებიც ორ ნამუშევარს ერთმანეთისგან განასხვავებს. Artnet News-ის თანახმად, კენვუდის ნახატი მომზადებული იყო ტყვიის თეთრისა და ცარცისგან დამზადებული ღია ნაცრისფერ-ყავისფერი გრუნტით, რაც თანხვედრაშია ვერმეერის სხვა გვიანდელ ნახატებთან. ამის საპირისპიროდ, ფილადელფიის ვერსია გამოირჩევა მუქი ყავისფერი გრუნტით, რომელიც ძირითადად დამწვარი უმბრისგან შედგება.artnet

პიგმენტების ანალიზი კიდევ უფრო მკვეთრ კონტრასტებს ავლენს. ლონდონის ვერსია მთლიანად იყენებს ბუნებრივ ულტრამარინს, ძვირადღირებულ ლურჯ პიგმენტს, რომელიც დამზადებულია ლაპის ლაზულისგან და რომელსაც ვერმეერი დამახასიათებლად ფართოდ იყენებდა თავის ნამუშევრებში. ფილადელფიის ნახატი ლურჯი მონაკვეთებისთვის იაფ ინდიგოს ანაცვლებს, ხოლო პეიზაჟის მწვანე ფერებისთვის იყენებს ინდიგოს შერეულს ყვითელ ოქრასთან, ნაცვლად ავთენტურ ნამუშევარში ნაპოვნი მწვანე მიწისა.essentialvermeer

ეს ტექნიკური დასკვნები თანხვედრაშია ფილადელფიის ხელოვნების მუზეუმის ჯგუფების მიერ ვაშინგტონში, აშშ-ის ეროვნულ გალერეასთან თანამშრომლობით ჩატარებულ კვლევებთან, ისევე როგორც ინგლისური მემკვიდრეობისა და ლონდონის ეროვნული გალერეის ახალ კვლევებთან.theartnewspaper

ავთენტურობის შესახებ დებატები მძაფრდება

ატრიბუციის შესახებ დავა მას შემდეგ გააქტიურდა, რაც 2023 წლის მარტში არიე ვალერტმა, ამსტერდამის რაიქსმუზეუმის ყოფილმა სამეცნიერო სპეციალისტმა, ვერმეერის საერთაშორისო სიმპოზიუმზე წარადგინა დასკვნები, რომლებიც ვარაუდობენ, რომ ფილადელფიის ნახატი შესაძლოა მართლაც ვერმეერის იყოს. ვალერტმა ამოიცნო ულტრამარინისა და ტყვია-კალის ყვითელის კვალი და ამტკიცებდა, რომ ეს იყო „კომბინაციები, რომლებსაც იმ დროს სხვა არავინ იყენებდა“.philamuseum

თუმცა, ფილადელფიის ნახატის მდგომარეობა ართულებს შეფასებას. ვალერტის მიერ „შოკისმომგვრელ“ მდგომარეობად აღწერილი ნამუშევარი აჩვენებს ზედაპირის მნიშვნელოვან დაზიანებას აგრესიული წმენდის მცდელობებისგან, რამაც სავარაუდოდ მოაცილა საღებავის დამამთავრებელი ფენები. ქვედა მარჯვენა კუთხეში არსებული მნიშვნელოვანი ნაკეტი და ვრცელი აბრაზია ნახატს ტოვებს იმ მდგომარეობაში, რასაც ინგლისური მემკვიდრეობა „კომპრომეტირებულ მდგომარეობად“ აღწერს.artnet

კომპოზიციები თითქმის იდენტურია, გარდა ერთი მთავარი განსხვავებისა: ფილადელფიის ვერსიაში მოდელი გამოსახულია ლონდონის ნახატზე ნანახი კულულების გარეშე. გადამწყვეტია ისიც, რომ სანამ ვერმეერმა კენვუდის ნამუშევარს ხელი მოაწერა, ფილადელფიის ვერსიას მისი ხელმოწერა აკლია.artnet

ისტორიული გაერთიანება კენვუდში

გამოფენა, რომელიც 2026 წლის 11 იანვრამდე გრძელდება, საზოგადოებრივი შედარების უპრეცედენტო შესაძლებლობას წარმოადგენს. ინგლისური მემკვიდრეობის უფროსი კურატორის, ვენდი მონკჰაუსის თქმით, „1920-იანი წლებიდან მკვლევარები ფიქრობდნენ ამ ორ ნახატს შორის კავშირზე, მაგრამ ეს გამოფენა არ აკეთებს დასკვნებს, სამაგიეროდ იწვევს ვიზიტორებს, თავად იხილონ XVII საუკუნის ერთ-ერთი უდიდესი მხატვრის ხელოვნება და თავად უპასუხონ ამ კითხვას“.finestresullarte

ჯენიფერ ტომპსონი, ფილადელფიის ხელოვნების მუზეუმის ევროპული ფერწერისა და ქანდაკების კურატორი, გამოფენას აღწერს, როგორც „ამაღელვებელ შესაძლებლობას“, რათა განვიხილოთ „რა შესთავაზა მეცნიერებამ და ექსპერტიზამ ვერმეერისა და XVII საუკუნის ფერწერის მასალებისა და ტექნიკის ჩვენს გაგებას“.artnet

ფილადელფიის მუზეუმი აგრძელებს თანამშრომლობით კვლევას ვერმეერის ექსპერტებთან და თავის ნახატს არარესტავრირებულ მდგომარეობაში აჩვენებს, რათა შესაძლებელი იყოს მიმდინარე სამეცნიერო გამოკვლევა. ვინაიდან კვლევის შედეგების გამოქვეყნება მოსალოდნელია მომავალ სამეცნიერო სტატიაში, ამ ისტორიულმა გაერთიანებამ შესაძლოა საბოლოოდ გადაჭრას საუკუნოვანი საიდუმლო ხელოვნების ერთ-ერთი ყველაზე იდუმალი ოსტატის შესახებ.philamuseum