მსოფლიო ჩემპიონატის მატჩების მეოთხედს საშიში სიცხე ემუქრება, აფრთხილებენ მეცნიერები

კლიმატის ცვლილება 2026 წლის FIFA-ს მსოფლიო ჩემპიონატზე სიცხის საფრთხეს ქმნის

რადგან 2026 წლის FIFA-ს მსოფლიო ჩემპიონატი 11 ივნისს იწყება, კლიმატოლოგები აფრთხილებენ, რომ კლიმატის ცვლილებასთან დაკავშირებულმა საშიშმა სიცხემ და ტენიანობამ შესაძლოა საფრთხე შეუქმნას მოთამაშეთა უსაფრთხოებასა და გულშემატკივართა ჯანმრთელობას ტურნირის 104 მატჩის დაახლოებით მეოთხედში შეერთებულ შტატებში, მექსიკასა და კანადაში.

მეცნიერები განგაშს ტეხენ

World Weather Attribution-ის ინიციატივის კვლევამ, რომელიც ლონდონის საიმპერატორო კოლეჯის მკვლევარებმა ჩაატარეს, დაადგინა, რომ 26 მატჩი სავარაუდოდ ჩატარდება ისეთ პირობებში, სადაც „სველი თერმომეტრის გლობუსის ტემპერატურა“ (WBGT) მიაღწევს ან გადააჭარბებს 26°C-ს — ზღვარს, რომლის დროსაც ფეხბურთელთა გლობალური პროფკავშირი FIFPRO რეკომენდაციას უწევს სავალდებულო გამაგრილებელ შესვენებებს. ხუთი მატჩი შესაძლოა ჩატარდეს ისეთ პირობებში, რომელიც აღემატება 28°C WBGT-ს, დონეს, რომლის დროსაც FIFPRO მატჩის გადადებას ურჩევს.scientificamerican

ანალიზმა აჩვენა, რომ საშიში სიცხის დონეები ახლა თითქმის ორჯერ უფრო სავარაუდოა, ვიდრე ეს იყო 1994 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის დროს, როდესაც შეერთებულმა შტატებმა ბოლოს უმასპინძლა ტურნირს, ადამიანის მიერ გამოწვეული კლიმატის ცვლილების გამო. მაიამი და მონტერეი ყველაზე მაღალი რისკის მქონე ადგილებად დასახელდნენ, ხოლო მაიამიში ექვსი ღია ცის ქვეშ ჩასატარებელი მატჩი 26°C ზღვრის გადაჭარბების „თითქმის დარწმუნებულ“ დონეს აწყდება.worldweatherattribution

ამ კვირაში გამოქვეყნებულმა ცალკეულმა NPR-ის ანალიზმა კიდევ უფრო ფართო რისკი გამოავლინა და დაადგინა, რომ 104 მატჩიდან 67-ს სიცხესთან დაკავშირებული ჯანმრთელობის პოტენციური პრობლემები ემუქრება, ხოლო 39 მათგანი მაღალი რისკის კატეგორიაშია.npr

FIFA-ს რეაქცია და სამომავლო შეშფოთება

FIFA-მ დაავალდებულა სამწუთიანი ჰიდრატაციის შესვენებები მატჩის ორივე ტაიმში, მიუხედავად სათამაშო პირობებისა. FIFA-ს პრეზიდენტმა ჯანი ინფანტინომ გასულ წელს განაცხადა, რომ ატლანტის, დალასის, ჰიუსტონისა და ვანკუვერის დახურული სტადიონები უფრო ინტენსიურად იქნება გამოყენებული დღისით სიცხის შესამცირებლად, 2025 წლის საკლუბო მსოფლიო ჩემპიონატის დროს ექსტრემალური პირობების კრიტიკის შემდეგ.bloomberg

ინფანტინომ უფრო შორსაც წავიდა და 2025 წლის ოქტომბერში განაცხადა, რომ საჭიროა „ღია გონება“ მომავალი მსოფლიო ჩემპიონატების ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ტრადიციული ზაფხულის ფანჯრის გარეთ დაგეგმვის შესახებ — არა მხოლოდ 2034 წლის ტურნირისთვის საუდის არაბეთში. ლონდონის საიმპერატორო კოლეჯის მკვლევარების მიერ 2025 წელს ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ 16 მასპინძელი ქალაქიდან 14 სავარაუდოდ გადააჭარბებს ექსტრემალურ 28°C WBGT ზღვარს, თუ პირობები ივნისსა და ივლისში შესაბამისად დაემთხვევა.theconversation

უკანასკნელი ასეთი ტურნირი?

World Weather Attribution-ის კვლევა აფრთხილებს, რომ მომავალ კლიმატში, რომელიც დღევანდელზე 0.7°C-ით თბილი იქნება — რაც შეესაბამება გლობალურ დათბობას ინდუსტრიამდელ დონეზე 2°C-ით მაღლა — საშიში სიცხის ალბათობა კიდევ უფრო გაიზრდება თითქმის ყველა მასპინძელ ადგილზე. მკვლევარებმა დაასკვნეს, რომ „ადაპტაციის არსებითი ზომების გარეშე, როგორიცაა კონდიცირებისა და გაგრილების ინფრასტრუქტურაზე ფართო წვდომა, ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზაფხულში ფეხბურთის მატჩების გამართვა მზარდად საშიში გახდება როგორც მოთამაშეებისთვის, ისე მაყურებლებისთვის დათბობის კლიმატში“.worldweatherattribution

კვლევამ აღნიშნა, რომ კონდიცირებული სტადიონების მიუხედავად, საშიში პირობები შენარჩუნდება გულშემატკივრებისთვის საჯარო ჩვენებებსა და გარე შეკრებებზე — რაც აჩენს კითხვებს იმის შესახებ, დარჩება თუ არა ჩრდილოეთ ამერიკაში ზაფხულის მსოფლიო ჩემპიონატი სიცოცხლისუნარიანი მომდევნო ათწლეულებში.worldweatherattribution