ბანკები აფრთხილებენ, რომ გარიგების შემდეგ ჰორმუზში ნავთობის ნაკადების ნორმალიზებას თვეები დასჭირდება

ჰორმუზის სრუტეში გადაზიდვების აღდგენას აშშ-ირანის გარიგების მიუხედავად თვეები დასჭირდება

ჰორმუზის სრუტე შესაძლოა ოფიციალური გახსნის ზღვარზე იყოს, მაგრამ საზღვაო ანალიტიკოსები და უოლ-სტრიტის მსხვილი ბანკები აფრთხილებენ, რომ მსოფლიოს ყველაზე კრიტიკულ ნავთობის „ვიწრო ყელში“ მოძრაობის ნორმალიზებას თვეები და არა დღეები დასჭირდება — მაშინაც კი, თუ სამშვიდობო შეთანხმება გაფორმდება.

აშშ-ირანის ურთიერთგაგების მემორანდუმი, რომელიც 13 ივნისს გამოცხადდა და 19 ივნისს ჟენევაში პაკისტანის შუამავლობით ოფიციალურად უნდა გაფორმდეს, ირანის პორტებზე ამერიკულ საზღვაო ბლოკადას მოხსნის და ნაღმების გაწმენდის ოპერაციების ნებართვას გასცემს. თუმცა, 100 დღეზე მეტი ხნის განმავლობაში ფაქტობრივად ჩაკეტილი წყლის გზის აღდგენის ფიზიკური გამოწვევები კვლავ შემაშფოთებელია.business-standard

ნორმალიზების ნელი გზა

Goldman Sachs-მა ამ კვირაში ნავთობის ფასების პროგნოზები შეამცირა და ახლა ვარაუდობს, რომ სპარსეთის ყურედან ექსპორტი ომამდელ დონეს ივლისის ბოლოსთვის დაუბრუნდება — ერთი თვით ადრე, ვიდრე წინა პროგნოზით იყო ნავარაუდევი — ხოლო წარმოების სრული აღდგენა ოქტომბრისთვისაა მოსალოდნელი. ბანკის შეფასებით, ნორმალიზებისთვის ჰორმუზში ნაკადების დღეში 12 მილიონი ბარელით ზრდა იქნება საჭირო, რაც გამომუშავებას ომამდელი მოცულობის დაახლოებით 70%-მდე მიიყვანს.cnbc

BNP Paribas-ის განცხადებით, საუკეთესო სცენარშიც კი ნაკადების ნორმალიზებას რამდენიმე თვე დასჭირდება, ხოლო Bank of America-მ გააფრთხილა, რომ ნაღმების გაწმენდის ოპერაციებს „სავარაუდოდ თვეები დასჭირდება და არა დღეები“ და ნავთობის ბაზრები დეფიციტში 2026 წლის მეოთხე კვარტლამდე დარჩება. პენტაგონის შეფასებით, მხოლოდ ნაღმების გაწმენდას შესაძლოა ექვს თვემდე დასჭირდეს, მიუხედავად იმისა, რომ რეგიონში უკვე იმყოფება სამი სპეციალიზებული ნაღმსაწმენდი გემი.bairdmaritime

საზღვაო მონაცემთა ფირმა Kpler-ის შეფასებით, ყოველდღიური ტრანზიტები პირველი თვის განმავლობაში 40 გემამდე გაიზრდება — რაც ომამდელი საშუალო მაჩვენებლის, 100 გემის, ნახევარზე ნაკლებია. სპარსეთის ყურეში დაახლოებით 118 ტანკერი რჩება გაჩერებული უსაფრთხო დერეფნის ვერიფიკაციის მოლოდინში.business-standard

დაზღვევისა და უსაფრთხოების ბარიერები

ომის რისკის სადაზღვევო პრემიები მთავარ დაბრკოლებად რჩება. ტარიფები კონფლიქტამდე გემის ღირებულების დაახლოებით 0.25%-დან ბოლო თვეებში 2%-დან 6%-მდე გაიზარდა, ზოგიერთ შემთხვევაში კი 10%-საც მიაღწია. 100 მილიონი დოლარის ღირებულების ტანკერისთვის ეს რეისზე მილიონობით დოლარის დამატებით ხარჯს ნიშნავს.chosun

Lloyd’s Market Association-მა განცხადებაში განმარტა, რომ „გემების შეფერხების მიზეზი არა დაზღვევის ნაკლებობა, არამედ ეკიპაჟისა და გემის უსაფრთხოების რისკია, რომელსაც გემის კაპიტნები და მფლობელები ზედმეტად მაღალად აფასებენ“. ასოციაციამ აღნიშნა, რომ Lloyd’s-ის საზღვაო ომის ბაზრის მონაწილეთა 88% კვლავ მზადაა, დააზღვიოს კორპუსის საომარი რისკები.lmalloyds

რა მოხდება შემდეგ

BBC Verify-ის საზღვაო მოძრაობის მონაცემების ანალიზი აჩვენებს, რომ გარიგების გამოცხადების შემდეგ სრუტეში მხოლოდ შვიდმა გემმა გაიარა. საზღვაო უსაფრთხოების ოფიციალურმა პირებმა Reuters-ს განუცხადეს, რომ ნაღმსაწმენდი სამუშაოები შესაძლოა 40-დან 50 დღემდე გაგრძელდეს, სანამ მზღვეველები და გადამზიდავი კომპანიები თავს საკმარისად დაცულად იგრძნობენ რუტინული გადაზიდვების დასაშვებად.youtube

Lombard Odier-მა შეაფასა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ნაკადების დაახლოებით ნახევარი უახლოეს კვირებში დაბრუნდება — რაც საკმარისია დეფიციტის თავიდან ასაცილებლად — ნავთობის მარაგების სრულად შევსებას „დრო დასჭირდება, რაც 2027 წლამდე გაგრძელდება“.lombardodier