ირანი ლიბანში ისრაელის დარტყმების გამო ჰორმუზის სრუტეს კვლავ კეტავს

ირანი ლიბანში ისრაელის დარტყმების შემდეგ ჰორმუზის სრუტეს კვლავ კეტავს

ირანის ცენტრალურმა სამხედრო სარდლობამ შაბათს გამოაცხადა, რომ ჰორმუზის სრუტე გემების მიმოსვლისთვის დახურა, რაც ისლამაბადის ურთიერთგაგების მემორანდუმის დარღვევას უკავშირდება აშშ-სა და ისრაელის მხრიდან, გარიგების პირობებით წყლის გზის გახსნიდან სულ რამდენიმე დღეში.

ხათამ ალ-ანბიას ცენტრალურმა შტაბმა ირანული სახელმწიფო ტელევიზიით გავრცელებულ განცხადებაში აღნიშნა, რომ დახურვა არის „მტრის მიერ დაპირების დარღვევაზე პასუხი“ და გააფრთხილა, რომ „თუ აგრესია გაგრძელდება, დაიგეგმება და განხორციელდება შემდგომი ნაბიჯები მტრის ვალდებულებების შესასრულებლად“.timesofisrael

ცეცხლის შეწყვეტა დაძაბულობის ქვეშ

განცხადება მას შემდეგ გაკეთდა, რაც ლიბანის ჯანდაცვის სამინისტროს ცნობით, პარასკევს ისრაელის საჰაერო დარტყმების შედეგად ლიბანში სულ მცირე 47 ადამიანი დაიღუპა, მიუხედავად იმისა, რომ ისრაელსა და ჰეზბოლას შორის ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმი ადგილობრივი დროით 16:00 საათზე უნდა ამოქმედებულიყო. ლიბანის ორმა უსაფრთხოების წყარომ Reuters-ს განუცხადა, რომ ისრაელმა ცეცხლის შეწყვეტის ამოქმედებიდან პირველ საათში ათზე მეტი საჰაერო დარტყმა განახორციელა.aljazeera

ძალადობა მას შემდეგ გამწვავდა, რაც სამხრეთ ლიბანის ქალაქ კფარბნიტში ტანკზე დარტყმის შედეგად ოთხი ისრაელელი ჯარისკაცი დაიღუპა, რამაც ისრაელის სამხედროებს უბიძგა, საპასუხო დარტყმები განეხორციელებინათ ჰეზბოლას მებრძოლებისა და ინფრასტრუქტურის წინააღმდეგ. შაბათს დილით ისრაელსა და ჰეზბოლას შორის ცეცხლის გაცვლა გაგრძელდა.nytimes

ირანი ლიბანში მიმდინარე ბრძოლებს განიხილავს, როგორც ურთიერთგაგების მემორანდუმის პირდაპირ დარღვევას, რომელიც ორივე მხარეს ავალდებულებს „სამხედრო ოპერაციების დაუყოვნებლივ და მუდმივ შეწყვეტას ყველა ფრონტზე, მათ შორის ლიბანში“.foreignpolicy

მყიფე გარიგება გამოცდის ქვეშ

ისლამაბადის ურთიერთგაგების მემორანდუმი, რომელსაც შუამავლობა პაკისტანმა გაუწია და 15 ივნისს ვიცე-პრეზიდენტმა ჯეი დი ვენსმა და ირანის პარლამენტის სპიკერმა მოჰამად-ბაგერ ყალიბაფმა ელექტრონულად მოაწერეს ხელი, მიზნად ისახავდა იმ საომარი მოქმედებების დასრულებას, რომლებიც 28 თებერვალს აშშ-სა და ისრაელის მიერ ირანზე დარტყმით დაიწყო. მისი პირობებით, ირანი დათანხმდა „კომერციული გემების უსაფრთხო გადაადგილების ხელშეწყობას 60 დღის განმავლობაში საფასურის გარეშე“ სრუტის გავლით, ხოლო აშშ დათანხმდა ირანული პორტების საზღვაო ბლოკადის მოხსნას.npr

აშშ-ის ცენტრალურმა სარდლობამ ხუთშაბათს გამოაცხადა, რომ ოფიციალურად დაასრულა ბლოკადა და ჰორმუზის გავლით კომერციული მიმოსვლა გაიზარდა — საზღვაო დაზვერვის ფირმა AXSMarine-ის ცნობით, ხუთშაბათს 25 გემმა გაიარა, რაც აპრილის შემდეგ ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია.cnn

ურთიერთგამომრიცხავი ნარატივები

ვიცე-პრეზიდენტმა ვენსმა შაბათს დილით Fox News-ზე საუბრისას ირანის განცხადება შეამცირა და აღნიშნა, რომ გასული 24 საათის განმავლობაში სრუტეში 16 მილიონი ბარელი ნავთობი გადაზიდულა. „ჩვენ არ შეგვინიშნავს რაიმე ნიშანი იმისა, რომ ირანი მართლაც კეტავს ჰორმუზის სრუტეს“, — განაცხადა მან.cnn

დახურვა მინიმუმ მესამე შემთხვევაა, როდესაც ირანმა ომის დაწყების შემდეგ წყლის გზა ჩაკეტა ან დახურვით დაიმუქრა, რაც ქმნის გახსნისა და უკან დახევის ციკლს, რამაც ენერგეტიკული ბაზრები შეარყია. სრუტეზე გადის გლობალური ნავთობის ნაკადის დაახლოებით მეოთხედი და მარტის შემდეგ მისი ფაქტობრივი დახურვა ისტორიაში ნავთობის მიწოდების ყველაზე დიდ შეფერხებად იქცა.cnbc

საბოლოო გარიგებაზე მოლაპარაკებები შვეიცარიაში პარასკევს უნდა დაიწყოს, ყოვლისმომცველ შეთანხმებამდე მისაღწევად 60-დღიანი ვადით.reuters