კარნიმ ალბერტას გამოყოფის შესახებ რეფერენდუმს „სახიფათო ბლეფი“ უწოდა და Brexit-ის გამოცდილება გაიხსენა

კარნიმ ორშაბათს ალბერტას დაგეგმილ ოქტომბრის გამოყოფის რეფერენდუმს „სახიფათო ბლეფი“ უწოდა და განაცხადა, რომ მსგავსი კენჭისყრები „არაკონსტრუქციულია“.bloomberg
პრემიერ-მინისტრმა დანიელ სმიტმა დამოუკიდებლობის საკითხი უკვე დაგეგმილ 19 ოქტომბრის ბიულეტენს მას შემდეგ დაამატა, რაც პეტიციამ 300 000-ზე მეტი ხელმოწერა შეაგროვა.bbc
ეს არასავალდებულო კენჭისყრა იქნება პირველი შემთხვევა, როდესაც კანადის პროვინციამ კვებეკის გარეთ ოფიციალურად დაუსვა მოსახლეობას გამოყოფის საკითხი.usnews

კარნიმ ალბერტას გამოყოფის რეფერენდუმს „სახიფათო ბლეფი“ უწოდა და Brexit-ის პარალელი გაავლო

პრემიერ-მინისტრმა მარკ კარნიმ ორშაბათს გააფრთხილა, რომ ალბერტას დაგეგმილი რეფერენდუმი გამოყოფის შესახებ არის „სახიფათო ბლეფი“ და აღნიშნა, რომ ნებისმიერი, ვინც ფიქრობს, რომ შედეგები შეიძლება გამოყენებულ იქნას როგორც ბერკეტი მომავალ მოლაპარაკებებში, კატასტროფისკენ მიდის. კარნიმ Brexit-ის 2016 წლის კენჭისყრის დროს ინგლისის ბანკის მმართველად მუშაობის საკუთარი გამოცდილება გაიხსენა და თქვა, რომ ადამიანები ათი წლის შემდეგაც ცდილობენ იმ გადაწყვეტილებით გამოწვეული ზიანის გამოსწორებას.bloomberg

ეს განცხადება გაკეთდა ოთხი დღის შემდეგ, რაც ალბერტას პრემიერ-მინისტრმა დანიელ სმიტმა გამოაცხადა, რომ 19 ოქტომბრის რეფერენდუმი — რომელიც უკვე მოიცავდა კითხვებს იმიგრაციისა და საკონსტიტუციო რეფორმის შესახებ — ახლა ასევე ჰკითხავს მოსახლეობას, უნდა დარჩეს თუ არა პროვინცია კანადის შემადგენლობაში, თუ უნდა დაიწყოს სამართლებრივი პროცესი სავალდებულო გამოყოფის რეფერენდუმისკენ.bbc

ფედერალური პასუხი

კარნიმ განაცხადა, რომ მისი მთავრობა განიხილავს სმიტის რეფერენდუმის კითხვას „სიცხადის აქტთან“ (Clarity Act) შესაბამისობის კუთხით. ეს არის ფედერალური კანონი, რომელიც მიღებულ იქნა 1995 წლის კვებეკის რეფერენდუმის შემდეგ და ადგენს პირობებს პროვინციის სეცესიის ნებისმიერი პროცესისთვის. აქტის თანახმად, თემთა პალატას აქვს უფლება განსაზღვროს, არის თუ არა რეფერენდუმის კითხვა საკმარისად მკაფიო და მიღწეულია თუ არა „მკაფიო უმრავლესობა“, სანამ ფედერალური მთავრობა მოლაპარაკებების ვალდებულებას აიღებს.gc

პრემიერ-მინისტრმა თქვა, რომ გეგმავს ეროვნული ერთიანობისთვის კამპანიის წარმოებას და მიუთითა ალბერტასთან ახალ მილსადენის პროექტზე მთავრობის ბოლოდროინდელ შეთანხმებაზე, როგორც იმის მტკიცებულებაზე, რომ „კოოპერატიული ფედერალიზმი“ მუშაობს. კითხვაზე, ცდილობდა თუ არა სმიტის გადარწმუნებას გამოყოფის საკითხის დასმისგან, კარნიმ უპასუხა: „პრემიერი ყოველთვის არ ითვალისწინებს ჩემს რჩევას“.ckom

სმიტის პოზიცია

სმიტმა რეფერენდუმის კითხვა 21 მაისს გამოაცხადა, მას შემდეგ, რაც გამოყოფის შესახებ მოქალაქეების მიერ ინიცირებულმა პეტიციამ მიმდინარე წლის დასაწყისში 300 000-ზე მეტი ხელმოწერა შეაგროვა. კითხვა ასე ჟღერს: „უნდა დარჩეს თუ არა ალბერტა კანადის პროვინციად, თუ ალბერტას მთავრობამ უნდა დაიწყოს კანადის კონსტიტუციით გათვალისწინებული სამართლებრივი პროცესი სავალდებულო პროვინციული რეფერენდუმის ჩასატარებლად იმის შესახებ, უნდა გამოეყოს თუ არა ალბერტა კანადას?“instagram

სმიტმა განაცხადა, რომ პირადად უჭერს მხარს ალბერტას კანადაში დარჩენას და აპირებს ამ შედეგისთვის კამპანიის წარმოებას. გამოკითხვები აჩვენებს, რომ ალბერტელთა უმრავლესობა გამოყოფის წინააღმდეგია.bbc

ისტორიული კონტექსტი

ოქტომბრის კენჭისყრა იქნება პირველი შემთხვევა, როდესაც კვებეკის გარეთ მდებარე პროვინციამ ოფიციალურად დაუსვა მოსახლეობას გამოყოფის საკითხი. იურიდიული ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ წარმატებული რეფერენდუმიც კი არ გამოიწვევს დაუყოვნებლივ დამოუკიდებლობას — რეალური სეცესია მოითხოვს საკონსტიტუციო შესწორებას ყველა პროვინციისა და ფედერალური მთავრობის თანხმობით, ასევე მოლაპარაკებებს ძირძველ ხალხებთან.irpp