IOC-მა ახალი გენეტიკური ტესტირების პოლიტიკით ტრანსგენდერ ქალებს ოლიმპიადაზე მონაწილეობა აუკრძალა

IOC-მა ტრანსგენდერი და DSD სპორტსმენები ქალთა ოლიმპიური შეჯიბრებებიდან მოკვეთა

საერთაშორისო ოლიმპიურმა კომიტეტმა ხუთშაბათს დაამტკიცა ახალი კვალიფიკაციის პოლიტიკა, რომელიც ტრანსგენდერ ქალებსა და სქესის განვითარების განსხვავებების მქონე სპორტსმენებს ოლიმპიადაზე ქალთა შეჯიბრებებში მონაწილეობას უკრძალავს. ეს გადაწყვეტილება ძალაში 2028 წლის ლოს-ანჯელესის თამაშებიდან შევა.espn

„ოლიმპიურ თამაშებზე ან IOC-ის ნებისმიერ სხვა ღონისძიებაზე ქალთა კატეგორიის ნებისმიერ შეჯიბრებაში მონაწილეობა, მათ შორის ინდივიდუალურ და გუნდურ სპორტში, ახლა შემოიფარგლება მხოლოდ ბიოლოგიური ქალებით“, — აცხადებს IOC, „რაც განისაზღვრება ერთჯერადი SRY გენის სკრინინგის საფუძველზე“.espn

ოლიმპიური კვალიფიკაციის ახალი ერა

პოლიტიკა, რომელიც ლოზანაში, შვეიცარიაში გამართული აღმასრულებელი საბჭოს სხდომის შემდეგ 10-გვერდიან დოკუმენტში გამოქვეყნდა, ასევე ზღუდავს იმ ქალ სპორტსმენებს, რომლებსაც აქვთ სამედიცინო მდგომარეობა, ცნობილი როგორც სქესის განვითარების განსხვავებები (DSD), კატეგორია, რომელშიც შედის 800 მეტრზე ორგზის ოლიმპიური ჩემპიონი კასტერ სემენია. IOC-ის თქმით, ეს პოლიტიკა „იცავს სამართლიანობას, უსაფრთხოებასა და მთლიანობას ქალთა კატეგორიაში“ და აღნიშნავს, რომ ის არ არის რეტროაქტიული და არ ვრცელდება სამოყვარულო სპორტზე.nytimes

დოკუმენტში დეტალურადაა აღწერილი IOC-ის კვლევა, რომლის მიხედვითაც, მამრობითი სქესით დაბადება ხანგრძლივ ფიზიკურ უპირატესობას იძლევა. „მამაკაცები განიცდიან ტესტოსტერონის სამ მნიშვნელოვან პიკს: საშვილოსნოში, ჩვილობის ასაკში და მოზარდობის პერიოდში“, — ნათქვამია პოლიტიკაში, რაც მამაკაცებს „სქესზე დაფუძნებულ შესრულების უპირატესობას აძლევს სპორტში, რომელიც ეყრდნობა ძალას, სიმძლავრეს და/ან გამძლეობას“.espn

გადაწყვეტილება ემთხვევა აშშ-ის პრეზიდენტის, დონალდ ტრამპის აღმასრულებელ ბრძანებას ქალთა სპორტის შესახებ, რომელმაც სახელმწიფო დეპარტამენტს დაავალა, მოეწოდებინა IOC-ისთვის კვალიფიკაციის სტანდარტების შეცვლა ლოს-ანჯელესის თამაშების წინ.yourvalley

გადაწყვეტილებისკენ მიმავალი გზა

IOC-ის პრეზიდენტმა კერსტი კოვენტრიმ, რომელიც ოლიმპიური ორგანიზაციის 132-წლიან ისტორიაში პირველი ქალი ლიდერია, ქალთა კატეგორიის დაცვა ერთ-ერთ პირველ პრიორიტეტად აქცია გასული წლის ივნისში თანამდებობის დაკავების შემდეგ. მან 2025 წლის სექტემბერში შექმნა „ქალთა კატეგორიის დაცვის“ სამუშაო ჯგუფი, რომელიც შედგებოდა ექსპერტებისა და საერთაშორისო ფედერაციების წარმომადგენლებისგან. დეკემბერში მან საბოლოო გადაწყვეტილებისთვის 2026 წლის დასაწყისი დაისახა მიზნად.espn

ეს გადაწყვეტილება მიჰყვება ცალკეული სპორტული ფედერაციების მიერ გაკვალულ გზას. World Athletics-მა 2025 წლის ტოკიოს მსოფლიო ჩემპიონატამდე ყველა ქალი სპორტსმენისთვის სავალდებულო SRY გენის ტესტირება შემოიღო. World Aquatics-მა, ველოსპორტმა, რაგბიმ და კრივმა უკვე მიიღეს საკუთარი შეზღუდვები ტრანსგენდერების მონაწილეობაზე.espn

კონტროვერსია და კონტექსტი

პოლიტიკა მწვავე დებატების ფონზე მიიღეს. სულ რაღაც ერთი კვირის წინ, 80-ზე მეტმა ადამიანის უფლებათა და სპორტულმა ორგანიზაციამ მოუწოდა IOC-ს, უარი ეთქვა გენეტიკური ტესტირების გეგმებზე და გააფრთხილა, რომ ეს ზომები „ქალთა უფლებებისა და უსაფრთხოების კატასტროფულ ეროზიას“ გამოიწვევდა, Sport & Rights Alliance-ის თანახმად.gmanetwork

უცნობია, რამდენი ტრანსგენდერი ქალი ასპარეზობს ამჟამად ოლიმპიურ დონეზე. 2024 წლის პარიზის ზაფხულის თამაშებზე არცერთ სპორტსმენს, რომელმაც სქესი შეიცვალა, მონაწილეობა არ მიუღია. პარიზის კრივის შეჯიბრებებმა, მიუხედავად ამისა, გამოიწვია ინტენსიური განხილვა ალჟირელი იმან ხელიფისა და ჩინური ტაიპეის ლინ იუ-ტინგის კვალიფიკაციის შესახებ — არცერთი მათგანი არ არის ტრანსგენდერი, მაგრამ მათმა შემთხვევებმა არსებული წესების სირთულე გამოკვეთა.ministryofsport