Panahi tells Stewart he’ll return to Iran after Oscars despite prison sentence

ირანელი რეჟისორი Jafar Panahi პატიმრობის მიუხედავად სამშობლოში დაბრუნებას პირობას დებს

ირანელმა კინორეჟისორმა Jafar Panahi-მ Jon Stewart-ს „The Daily Show“-ში განუცხადა, რომ 15 მარტს, „ოსკარების“ დაჯილდოების ცერემონიის დასრულებისთანავე, ირანში დაბრუნებას გეგმავს, მიუხედავად იმისა, რომ მას ერთწლიანი პატიმრობა ელის. 3 მარტს გასულ ინტერვიუში Panahi-მ მკაცრად შეახსენა მაყურებელს ის საფრთხეები, რაც ხელოვანებს ისლამური რესპუბლიკის პირობებში ემუქრებათ: „ირანში რომ თქვათ იმის თუნდაც მეასედი, რაც ახლა გამოხატეთ, სასჯელი სიკვდილი იქნებოდა“.yahoo

Panahi-ს ფილმი „It Was Just an Accident“ — დრამა ყოფილ პოლიტპატიმრებზე, რომლებიც იტაცებენ კაცს, რომელსაც თავიანთ მტანჯველად მიიჩნევენ — ოსკარის 98-ე დაჯილდოებაზე ნომინირებულია „საუკეთესო საერთაშორისო მხატვრული ფილმისა“ და „საუკეთესო ორიგინალური სცენარის“ კატეგორიებში. ფილმმა 2025 წლის კანის კინოფესტივალზე „ოქროს პალმის რტო“ მოიპოვა და საფრანგეთის ოფიციალურ ოსკარის განაცხადად იქნა წარდგენილი.abcnews

დაუსწრებლად გამოტანილი განაჩენი

2025 წლის დეკემბერში თეირანის სასამართლომ Panahi-ს ერთი წლით პატიმრობა და ორწლიანი საზღვარგარეთ გამგზავრების აკრძალვა მიუსაჯა „სისტემის წინააღმდეგ პროპაგანდისტული საქმიანობისთვის“, განაცხადა მისმა ადვოკატმა Mostafa Nili-მ, რომელმაც სააპელაციო საჩივრის შეტანის გეგმებზე ისაუბრა. განაჩენი მაშინ გამოიტანეს, როდესაც Panahi ნიუ-იორკში ფილმისთვის სამ „Gotham“-ის ჯილდოს იღებდა. ეს 65 წლის რეჟისორისთვის მსგავსი ბრალდებით გამოტანილი მესამე განაჩენი იყო.apnews

Panahi-მ არაერთხელ განაცხადა, რომ დაბრუნებას აპირებს. „არდაბრუნება ნიშნავს ცენზურის მიღებას, იმის უფლების მიცემას, რომ მათ განსაზღვრონ, სად გადავიღო ფილმები და სად არა“, — განუცხადა მან ABC News-ს. დეკემბერში, მარაკეშის კინოფესტივალზე მან Associated Press-ს უთხრა: „მე მხოლოდ ერთი პასპორტი მაქვს — ჩემი ქვეყნის პასპორტი და მსურს, ის შევინარჩუნო“.abcnews

თანასცენარისტის დაპატიმრება და გათავისუფლება

ხელისუფლებისადმი დაუმორჩილებლობის ფასი Panahi-ს თანასცენარისტის, Mehdi Mahmoudian-ის დაპატიმრებამ კიდევ ერთხელ დაადასტურა. ის თეირანში 1 თებერვალს დააკავეს მას შემდეგ, რაც 16 სხვა აქტივისტთან ერთად ხელი მოაწერა ღია წერილს, რომელიც გმობდა უზენაესი ლიდერის, აიათოლა Ali Khamenei-ს როლს საყოველთაო საპროტესტო აქციების ძალადობრივ დარბევაში. Panahi ხელმომწერთა შორის იყო. Mahmoudian 17-დღიანი პატიმრობის შემდეგ გირაოთი გაათავისუფლეს, თუმცა მისმა დაკავებამ ოსკარებამდე რამდენიმე კვირით ადრე საერთაშორისო აღშფოთება გამოიწვია.nbcnews

Panahi-მ The New York Times-ს განუცხადა, რომ Mahmoudian-ს დაპატიმრებამდე რამდენიმე საათით ადრე ესაუბრა. „მე მას ბოლო შეტყობინება დილის 4 საათზე გავუგზავნე. მეორე დღის შუადღისთვის პასუხი არ მიმიღია“.nytimes

კინოწარმოება რეჟიმის პირობებში

„The Daily Show“-ში Panahi-მ აღწერა, თუ როგორ არ შეუძლიათ ირანელ კინემატოგრაფისტებს გამოხატონ იმის თუნდაც მცირე ნაწილი, რაც ამერიკულ მედიაში თავისუფლად ითქმება და აღნიშნა, რომ ბოლო საპროტესტო აქციების დროს მისი კოლეგა რეჟისორი მოკლეს. Stewart-ის ინტერვიუ მოჰყვა მონოლოგს, რომელიც აკრიტიკებდა აშშ-ის სამხედრო ოპერაციებს ირანში, რამაც საუბარს დამატებითი სიმძიმე შესძინა, როდესაც Panahi რეჟიმის მიერ მშვიდობიანი პროტესტის მიუღებლობაზე საუბრობდა.avclub

Panahi-მ, რომელმაც 2022 წელს ირანის ევინის ციხეში 86 დღე გაატარა და რეჟიმის მხრიდან 20-წლიანი კინოწარმოების აკრძალვა გადაიტანა, გმირის წოდება უარყო. „როდესაც გმირობაზე საუბრობთ, უნდა იკითხოთ: ‘რასთან შედარებით?’ თუ ეს შედარებაა იმ ადამიანთან, ვინც 10 ან 15 წელი გაატარა ციხეში, მაშინ მე მხოლოდ რამდენიმე თვე ვიყავი პატიმრობაში“, — თქვა მან.yahoo