საია-მ პოლიტიკური პარტიების აკრძალვის შესახებ ევროპული სასამართლოს პრაქტიკის მიმოხილვა გამოაქვეყნა

პოლიტიკური პარტიების აკრძალვის სტანდარტები

საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციამ გამოაქვეყნა სამართლებრივი მიმოხილვა, რომელიც ეხება პოლიტიკური პარტიების აკრძალვის საკითხს ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრაქტიკაში. ორგანიზაციის თანახმად, პოლიტიკური პარტიები არსებით როლს ასრულებენ დემოკრატიული პლურალიზმის უზრუნველყოფაში, რის გამოც მათი გაუქმება უკიდურეს ღონისძიებად ითვლება. ფორმულა+3

მიმოხილვაში აღნიშნულია, რომ სახელმწიფოს აქვს უფლება დაიცვას კონსტიტუციური წესრიგი, თუმცა ამ უფლებამოსილების განხორციელება მკაცრ სამართლებრივ შეზღუდვებს ექვემდებარება. საია ხაზს უსვამს, რომ თუ პოლიტიკური სისტემა კარგავს დემოკრატიულ ხასიათს და „თავდაცვისუნარიანი დემოკრატიის“ კონცეფცია ოპონენტების წინააღმდეგ გამოიყენება, ეს შესაძლოა პოლიტიკურად მოტივირებული რეპრესიის ინსტრუმენტად იქცეს. ფორმულა+2

ევროპული სასამართლოს პრაქტიკა

დოკუმენტში განხილულია ევროპული სასამართლოს ცხრა საქმე. საია-ს მიმოხილვის თანახმად, შვიდ შემთხვევაში სასამართლომ დაადგინა, რომ პარტიების გაუქმება არ აკმაყოფილებდა აუცილებლობისა და პროპორციულობის მოთხოვნებს, ხოლო ორ შემთხვევაში აკრძალვა გამართლებულად მიიჩნია. პუბლიკა+1

მაგალითად, საქმეში Refah Partisi and Others v. Turkey სასამართლომ აკრძალვა გამართლებულად მიიჩნია, რადგან პარტიას ჰქონდა ძალის გამოყენებით შარიათის სისტემის დამკვიდრების მიზანი და ხელისუფლებაში მოსვლის რეალური შესაძლებლობა. ასევე, საქმეში Herri Batasuna and Batasuna v. Spain აკრძალვა გამართლდა ტერორისტულ ორგანიზაციასთან კავშირის გამო. საპირისპიროდ, საქმეში United Communist Party of Turkey and Others v. Turkey სასამართლომ დაადგინა, რომ მხოლოდ სახელწოდებაში სიტყვა „კომუნისტურის“ გამოყენება არ იყო პარტიის გაუქმების საკმარისი საფუძველი. პუბლიკა