Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
Enter your email address below and subscribe to our newsletter

დღეს გამოქვეყნებული ახალი კვლევა ანგრევს კვლევის ერთ-ერთ ყველაზე გამძლე მითს და ცხადყოფს, რომ Sir Ernest Shackleton-ის ლეგენდარული გემი Endurance ფუნდამენტური დიზაინის ხარვეზებით იყო განწირული — და ცნობილმა მკვლევარმა ეს 1914 წელს გაცურვამდე იცოდა.iflscience
კვლევა, რომელიც ჟურნალ Polar Record-ში Aalto University-ს პროფესორმა Jukka Tuhkuri-მ გამოაქვეყნა, ანგრევს დიდი ხნის რწმენას, რომ Endurance იყო „თავისი დროის ყველაზე ძლიერი პოლარული გემი“, როდესაც ის 1915 წლის ნოემბერში ანტარქტიდის წყლებში ჩაიძირა. სამაგიეროდ, კვლევამ დაადგინა, რომ გემი მნიშვნელოვნად სუსტი იყო თავისი ეპოქის სხვა პოლარულ გემებთან შედარებით და არასოდეს ყოფილა გათვლილი იმ დამანგრეველი ყინულის პირობებისთვის, რომელმაც ის საბოლოოდ გაანადგურა.popsci
კვლევა ცხადყოფს, რომ Endurance-ს თანამედროვე ანტარქტიდულ გემებთან შედარებით რამდენიმე კრიტიკული სტრუქტურული დეფიციტი ჰქონდა. გემს ჰქონდა უფრო სუსტი გემბანის ძელები და ჩარჩოები, უჩვეულოდ გრძელი მანქანის განყოფილება, რამაც კორპუსში დაუცველი მონაკვეთი შექმნა, და აკლდა დიაგონალური გამაგრების ძელები, რომლებიც აუცილებელია ყინულის კომპრესიული ძალების გასაძლებად.iflscience
„მარტივი სტრუქტურული ანალიზიც კი აჩვენებს, რომ გემი არ იყო გათვლილი კომპრესიული ყინულის პირობებისთვის, რომელმაც ის საბოლოოდ ჩაძირა“, – თქვა Tuhkuri-მ. მისმა გამოთვლებმა აჩვენა, რომ პერიოდის სხვა პოლარულ გემებს შეეძლოთ გაეძლოთ 1,7-დან 2,7-ჯერ მეტი კომპრესიული დატვირთვისთვის, ვიდრე Endurance-ს.popsci
გემი თავდაპირველად აშენდა არქტიკული ტურიზმისთვის ზაფხულის რბილ თვეებში და არა მთელი წლის ანტარქტიდული ექსპედიციისთვის. განსხვავებით სპეციალურად აშენებული პოლარული გემებისგან, რომლებსაც ჰქონდათ ოვალური ფორმები და ზედაპირული კილი, რაც ყინულს საშუალებას აძლევდა ქვეშ გასრიალებულიყო, Endurance იყო შედარებით წაგრძელებული გემი მაღალი კილით, რამაც ყინულს კორპუსზე საშიში მოჭიდების საშუალება მისცა.newscientist
შესაძლოა, ყველაზე აღსანიშნავია ის, რომ კვლევამ დაადგინა, რომ Shackleton-მა გამგზავრებამდე სრულად იცოდა თავისი გემის შეზღუდვების შესახებ. მეუღლის, Emily-სადმი მიწერილ კორესპონდენციაში ის გემის სისუსტეებს წუხდა და წერდა, რომ „Endurance-ს თავის წინა გემში ნებისმიერ დროს გაცვლიდა“.iflscience
მკვლევარს მანამდე რეკომენდაცია გაუწია სხვა პოლარული გემის, Deutschland-ის გაძლიერებას იმ დიაგონალური ძელებით, რომლებიც Endurance-ს აკლდა. იმ გემმა ანტარქტიდის ყინულში ჩარჩენილმა რვა თვე გაატარა.nytimes
„Shackleton-მა იცოდა ამის შესახებ“, – განმარტა Tuhkuri-მ. „ფაქტობრივად, მან ნორვეგიულ გემთმშენებელ ქარხანაში სტუმრობისას სხვა პოლარული გემისთვის დიაგონალური ძელების რეკომენდაცია გაუწია. იმავე გემი თვეების განმავლობაში დარჩა კომპრესიულ ყინულში ჩარჩენილი და გადარჩა“.popsci
Tuhkuri, რომელიც მონაწილეობდა 2022 წლის Endurance22-ის ექსპედიციაში, რომელმაც ნამსხვრევები აღმოაჩინა, გაკვირვებული იყო, რომ ცნობილ გემზე არასოდეს ჩატარებულა ფუნდამენტური სტრუქტურული ანალიზი. მისი კვლევა ეჭვქვეშ აყენებს არა მხოლოდ გემის რეპუტაციას, არამედ იმ გავრცელებულ ახსნასაც, რომ ჩაძირვა დაზიანებულმა საჭემ გამოიწვია.iflscience
კვლევა არ ცდილობს დააკნინოს Shackleton-ის გმირული მიღწევა ეკიპაჟის ყველა 28 წევრის გადარჩენაში, მაგრამ ის აჩენს კითხვებს იმ გადაწყვეტილებების შესახებ, რამაც კატასტროფამდე მიგვიყვანა. „ჩვენ შეგვიძლია ვივარაუდოთ ფინანსური ზეწოლის ან დროის შეზღუდვების შესახებ, მაგრამ სიმართლე ისაა, რომ შესაძლოა ვერასდროს გავიგოთ, რატომ მიიღო Shackleton-მა ის გადაწყვეტილებები, რომლებიც მიიღო“, – დაასკვნა Tuhkuri-მ.popsci