მტრედები ნავიგაციისთვის ღვიძლში არსებულ მაგნიტურ სენსორებს იყენებენ, ნათქვამია კვლევაში

მტრედები ნავიგაციისთვის ღვიძლში არსებულ მაგნიტურ სენსორებს იყენებენ

ათწლეულების განმავლობაში მეცნიერებმა იცოდნენ, რომ ფრინველებს დედამიწის მაგნიტური ველის შეგრძნება შეუძლიათ, თუმცა ამ უნარის ბიოლოგიური მექანიზმი ბუნების ერთ-ერთ ყველაზე ჯიუტ საიდუმლოდ რჩებოდა. ჟურნალ Science-ში ამ კვირაში გამოქვეყნებულმა კვლევამ მოულოდნელი პასუხი იპოვა: მტრედის ღვიძლში არსებული რკინით მდიდარი იმუნური უჯრედები შიდა კომპასის ფუნქციას ასრულებენ.phys

მოულოდნელი ორგანო

მკვლევარებმა შეისწავლეს მტრედების თვალები, ნისკარტები, ტვინი, ელენთა და ღვიძლი, რის შედეგადაც რკინის ყველაზე მაღალი კონცენტრაცია და ყველაზე ძლიერი მაგნიტური რეაქცია ღვიძლში აღმოაჩინეს. პასუხისმგებელი უჯრედები არის მაკროფაგები — იმუნური უჯრედები, რომლებიც შლიან ძველ სისხლის წითელ უჯრედებს და ამ პროცესში აგროვებენ ოქსიდის ნანონაწილაკებად კრისტალიზებულ რკინას. ეს უჯრედებს სუპერპარამაგნიტურს ხდის, რაც იმას ნიშნავს, რომ მათ შეუძლიათ გარე მაგნიტურ ველებთან გასწორება და მათზე რეაგირება.popsci

„როდესაც მტრედები დაფრინავენ, ნანონაწილაკები მაგნიტურ ველთან სწორდება და „მაგნიტდება“,“ – განაცხადა კლივია ლისოვსკიმ, კვლევის თანაავტორმა და ბონის უნივერსიტეტის იმუნოლოგიის პოსტდოქტორანტმა, Popular Science-თან ინტერვიუში. „ამგვარად, მტრედებს შეუძლიათ დედამიწის მაგნიტური ველის შეგრძნება.“popsci

ღვიძლიდან ტვინამდე

ელექტრონულმა მიკროსკოპიამ აჩვენა, რომ ეს რკინით დატვირთული მაკროფაგები ღვიძლში ნერვულ ბოჭკოებთან ახლოს მდებარეობს, რაც მაგნიტური ინფორმაციის ტვინამდე მისასვლელი გზის არსებობაზე მიუთითებს. ქცევითი მტკიცებულებები არანაკლებ დამაჯერებელი აღმოჩნდა: როდესაც მკვლევარებმა დროებით მოაცილეს მაკროფაგები და მტრედები გაუშვეს, ფრინველებმა „უბრალოდ ვერ იპოვეს გზა“, – თქვა ბონის უნივერსიტეტის წარმომადგენელმა კრისტიან კურტსმა.ctvnews

ნავიგაციის დაკარგვა მხოლოდ მოღრუბლულ დღეებში მოხდა. როდესაც მზე ჩანდა, მტრედები კვლავ პოულობდნენ სახლისკენ მიმავალ გზას მზის ნიშნების გამოყენებით, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ ფრინველები ეყრდნობიან როგორც ვიზუალურ, ისე მაგნიტურ ორიენტაციის სისტემებს.nationalgeographic

ხანგრძლივი თავსატეხის ამოხსნა

„ეს აღმოჩენები იძლევა პირველ კონკრეტულ მტკიცებულებას იმისა, თუ როგორ შეიძლება დედამიწის მაგნიტური ველი აღქმულ იქნას სხეულის შიგნით და გადაეცეს ტვინს მოძრაობის წარმართვისთვის“, – თქვა ლისოვსკიმ. კვლევამ, რომელიც ჩაატარა გუნდმა, მათ შორის ცხოველთა ქცევის მაქს პლანკის ინსტიტუტის მკვლევარებმა, უარყო ადრინდელი ჰიპოთეზები, რომლებიც მაგნიტურ სენსორს ნისკარტში ან თვალებში ათავსებდა და ახალ კითხვებს ბადებს იმის შესახებ, არსებობს თუ არა მსგავსი მექანიზმები სხვა მიგრაციულ ცხოველებში.arstechnica