ძველი ეგვიპტელები შეცდომების გამოსასწორებლად „თეთრ კორექტორს“ იყენებდნენ

ძველი ეგვიპტელები წმინდა გრაგნილებზე შეცდომების გამოსასწორებლად 3300 წლის წინანდელ „კორექტორს“ იყენებდნენ

კემბრიჯის Fitzwilliam Museum-ის მკვლევრებმა აღმოაჩინეს, რომ ძველი ეგვიპტელი ხელოსნები პაპირუსის დოკუმენტებზე შეცდომების გამოსასწორებლად იყენებდნენ თეთრი საღებავის ადრეულ ფორმას, რითაც აწვრილებდნენ ტურის ფიგურას, რომელიც ვიღაცას აშკარად ზედმეტად მსუქანი ეჩვენა.

დიეტაზე მყოფი ტურა

აღმოჩენა გაკეთდა მაშინ, როდესაც მუზეუმის თანამშრომლები ერთ-ერთ საუკეთესოდ შემონახულ ეგვიპტურ გრაგნილს ამზადებდნენ გამოფენისთვის „დამზადებულია ძველ ეგვიპტეში“. აღნიშნული პაპირუსი არის „მიცვალებულთა წიგნის“ ასლი — შელოცვების ანთოლოგია, რომელიც, როგორც სჯეროდათ, მიცვალებულს საიქიო ცხოვრებაში გაუძღვებოდა — შექმნილი რამოსესთვის, მაღალი რანგის სამეფო მწიგნობრისთვის, რომელიც ძვ.წ. XIII საუკუნის დასაწყისში ცხოვრობდა.cam

სცენაზე, სადაც რამოსე გამოსახულია ხელებით იმ არსების სხეულზე, რომელიც სავარაუდოდ ტურისთავიანი ღმერთი ვეპვაუეტია — ომთან და მიცვალებულთა დაცვასთან ასოცირებული ღვთაება — მუზეუმის თანამშრომლებმა შეამჩნიეს მკვრივი თეთრი ხაზები, რომლებიც ტურის სხეულის ორივე მხარეს და უკანა ფეხების ზედა ნაწილებზე იყო დატანილი.artnet

„თითქოს ვიღაცამ დაინახა, თუ როგორ იყო თავდაპირველად დახატული ტურა და თქვა: „ზედმეტად მსუქანია; გაამხდრე“, — თქვა ჰელენ სტრადვიკმა, მუზეუმის უფროსმა ეგვიპტოლოგმა და გამოფენის კურატორმა.artnet

უძველესი ქიმია მიკროსკოპის ქვეშ

ინფრაწითელი ფოტოგრაფიისა და 3D ციფრული მიკროსკოპის გამოყენებით მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ თეთრი საღებავი იყო კალციტისა და ჰუნტიტის ნარევი, ორივე თეთრი კარბონატია — განსხვავებით რამოსეს მოსასხამისთვის გამოყენებული საღებავისგან, რომელიც მხოლოდ ჰუნტიტს შეიცავდა. ასევე აღმოჩნდა ყვითელი ორპიგმენტის ნაწილაკები, რომლებიც სავარაუდოდ დამატებული იყო იმისთვის, რომ კორექტირება პაპირუსს შეხამებოდა, რომელიც ანტიკურ ხანაში გაცილებით ღია ფერის იქნებოდა, ვიდრე დღეს ჩანს.artnews

სტრადვიკმა აღნიშნა, რომ მან იგივე ტექნიკა აღმოაჩინა British Museum-სა და კაიროს Egyptian Museum-ში დაცულ პაპირუსებზეც. „როდესაც მათ კურატორებს ვუჩვენებდი, გაოცებულები რჩებოდნენ“, — თქვა მან. „ეს ისეთი რამაა, რასაც თავიდან ვერ ამჩნევ“.artnet

გრაგნილი ხანგრძლივი ისტორიით

რამოსეს „მიცვალებულთა წიგნი“ 1922 წელს შუა ეგვიპტის ქალაქ სედმენტში არქეოლოგმა უილიამ ფლინდერს პეტრიმ აღმოაჩინა და მალევე მოხვდა Fitzwilliam-ის კოლექციაში. ერთ დროს 60 ფუტზე მეტი სიგრძის გრაგნილი, მისი ასობით ფრაგმენტი 2000-იანი წლების დასაწყისში სპეციალისტმა კონსერვატორმა დიდი შრომის შედეგად ააწყო. ის ითვლება ძველი ეგვიპტის „მიცვალებულთა წიგნის“ ერთ-ერთ საუკეთესო შემონახულ ნიმუშად — და ახლა, ისეთად, რომელიც ავლენს ადამიანურ სურვილს, გამოასწორო შეცდომა, სანამ ვინმე შეამჩნევს.artnet