ჰუსიტებმა ორი გემი დაბომბეს მას შემდეგ, რაც წითელ ზღვაში ისრაელის ნავიგაცია აკრძალეს

ჰუსიტებმა წითელ ზღვაში ისრაელის ნავიგაცია სრულად აკრძალეს და ორი გემი დაბომბეს

იემენის ჰუსიტმა ძალებმა ორშაბათს, 8 ივნისს, წითელ ზღვაში ისრაელის საზღვაო ნავიგაციაზე „სრული და ტოტალური აკრძალვა“ გამოაცხადეს. განცხადებას რამდენიმე საათში ადენის ყურეში ორი კომერციული გემის სარაკეტო დაბომბვა მოჰყვა. ეს ესკალაცია ირანთან ომის მე-100 დღეს და ჰორმუზის სრუტის ჩაკეტვის ფონზე ხდება, რაც გლობალურ ენერგეტიკულ ბაზრებზე შეფერხებებს აძლიერებს და საუდის არაბეთის ნავთობის ექსპორტის ერთადერთ მოქმედ დერეფანს საფრთხეს უქმნის.

განცხადება და თავდასხმები

ბრიგადის გენერალმა Yahya Saree-მ, ჰუსიტების სამხედრო სპიკერმა, აკრძალვა სატელევიზიო მიმართვაში გამოაცხადა: „ჩვენ ვაცხადებთ სრულ და ტოტალურ აკრძალვას ისრაელის საზღვაო ნავიგაციაზე წითელ ზღვაში და მტრის ყველა მოძრაობას ჩვენი შეიარაღებული ძალებისთვის ლეგიტიმურ სამხედრო სამიზნედ მივიჩნევთ განცხადების გამოცემის მომენტიდან“. ჰუსიტების წყარომ Reuters-ს განუცხადა, რომ ისრაელის გემების წითელ ზღვაში გადაადგილების აღკვეთა იყო „პირველი ნაბიჯი“ და შესაძლოა შემდგომი ესკალაციაც მოჰყვეს.gcaptain

რამდენიმე საათის შემდეგ, ჰუსიტმა ძალებმა ადენის ყურეში ლიბერიის დროშის ქვეშ მცურავ კონტეინერმზიდ M/V Tavvishi-ს გემსაწინააღმდეგო ბალისტიკური რაკეტით დაარტყეს. გერმანიის მიერ ოპერირებადი სატვირთო გემი M/V Norderney კი ბალისტიკური და ფრთოსანი რაკეტებით დაზიანდა. ორივე გემმა მიიღო დაზიანებები, თუმცა საკუთარი სვლით გააგრძელეს მოძრაობა; მსხვერპლის შესახებ ინფორმაცია არ ვრცელდება. აშშ-ის ცენტრალურმა სარდლობამ თავდასხმები დაადასტურა და განაცხადა, რომ ამერიკულმა ძალებმა 9 ივნისს იემენში, ჰუსიტების კონტროლირებად ტერიტორიაზე, ერთი უპილოტო საფრენი აპარატი, ორი სახმელეთო ფრთოსანი რაკეტა და სარაკეტო გამშვები გაანადგურეს.houseofsaud

საუდის არაბეთის პრობლემა

თავდასხმები პირდაპირ გავლენას ახდენს საუდის არაბეთზე. მას შემდეგ, რაც ირანზე აშშ-ის და ისრაელის თავდასხმების შედეგად ჰორმუზის სრუტე მარტის დასაწყისიდან ფაქტობრივად ჩაიკეტა, Saudi Aramco-მ ნავთობის მაქსიმალური მოცულობა თავისი აღმოსავლეთ-დასავლეთის მილსადენით წითელ ზღვაში მდებარე Yanbu-ს ტერმინალისკენ მიმართა, რაც დღეში დაახლოებით 7 მილიონ ბარელს შეადგენს. თუმცა, აზიელი მყიდველებისთვის (იაპონია, სამხრეთ კორეა, ინდოეთი) განკუთვნილი ნავთობის დაახლოებით 70-75% უნდა გაიაროს ბაბ-ელ-მანდების სრუტე, რომელსაც ჰუსიტები ახლა აკონტროლებენ.factcheck

South China Morning Post-მა აპრილში გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ბაბ-ელ-მანდების მარშრუტის გადაკეტვის ჰუსიტების მუქარა „ეფექტურად მოწყვეტს საუდის არაბეთის ნავთობის ექსპორტის ერთადერთ დარჩენილ მარშრუტს“. საუდის არაბეთს მიმდინარე კონფლიქტის განმავლობაში ჰუსიტების საზღვაო ოპერაციებთან დაკავშირებით ოფიციალური განცხადება არ გაუკეთებია.scmp

ომის 100 დღე და გამოსავლის გარეშე

კვირას აღინიშნა აშშ-ის და ისრაელის ირანთან კონფლიქტის 100-ე დღე, რამაც, როგორც CNBC იტყობინება, „გლობალურად სხვადასხვა აქტივების კლასებში მნიშვნელოვანი არასტაბილურობა გამოიწვია“. CSIS-ის თანახმად, ჰორმუზის სრუტე 2 მარტიდან არის ჩაკეტილი და მიუხედავად 17 აპრილს ირანის მიერ გახსნის შესახებ მოკლე განცხადებისა, ისლამური რევოლუციის გვარდიამ ერთი დღის შემდეგ პოზიცია შეცვალა.cnbc

ბრიტანულმა საზღვაო რისკების მართვის ჯგუფმა Vanguard-მა ორშაბათს შეაფასა, რომ ჰუსიტების განცხადება „მიმართული იყო იმ გემებისკენ, რომლებსაც ჰუსიტები ისრაელთან დაკავშირებულად მიიჩნევენ“ და არა მთლიანად კომერციულ ტრაფიკზე. თუმცა, სამიზნე კრიტერიუმები გაფართოვდა: Saree-მ განაცხადა, რომ ორივე გემს დაარტყეს, რადგან მათმა ოპერატორმა კომპანიებმა ისრაელის პორტებში შეასრულეს რეისები — კორპორატიული დონის სტანდარტი, რომელიც შესაძლოა მოიცავდეს საერთაშორისო ოპერატორების მიერ დაქირავებულ ტანკერებს, რომლებსაც საუდის ნავთობი გადააქვთ.marinelink

კომერციულმა შედეგებმა შესაძლოა გადაწონოს კინეტიკური ზიანი. 2024-25 წლების ჰუსიტების კამპანიის ადრეულ ეტაპზე საომარი რისკების პრემიებმა გემის ღირებულების დაახლოებით 3%-ს მიაღწია, ხოლო BIMCO-მ 8 ივნისს გააფრთხილა, რომ ისრაელთან ან აშშ-თან საქმიანი კავშირების მქონე გემებს „სავარაუდოდ გაუჭირდებათ დაზღვევის მიღება ნებისმიერ ფასად“, თუ თავდასხმები განახლდება. 2024 წლის ნიმუში, როდესაც წითელ ზღვაში კონტეინერების ტრაფიკი დაახლოებით 90%-ით შემცირდა, გამოწვეული იყო არა გემების ჩაძირვით, არამედ მზღვეველების მიერ დაზღვევის გაუქმებით.houseofsaud