Bruegel აფრთხილებს, რომ ევროპას 2027 წლამდე ნავთობის ფიზიკური დეფიციტი ემუქრება

Bruegel-ის განცხადებით, აპრილში ევროკავშირში ტანკერებით ნავთობის მიწოდება ხუთწლიან საშუალო მაჩვენებელზე 50%-ით ნაკლები იყო, ხოლო რეაქტიული საწვავის მარაგი კრიტიკულად დაბალ დონეზეა.2eu
ევროპის მთავრობებმა ენერგეტიკული დახმარებისთვის 11 მილიარდ ევროზე მეტი გამოყვეს, თუმცა Bruegel-მა გააკრიტიკა ხარჯების 72%, როგორც არამიზნობრივი სუბსიდიები, რომლებიც დეფიციტის პირობებში მოთხოვნის შენარჩუნების რისკს შეიცავს.bruegel
ანალიტიკურმა ცენტრმა ევროკავშირს მოუწოდა, მოამზადოს ნავთობზე მოთხოვნის შემცირების კოორდინირებული მიზნები და დააჩქაროს ელექტრიფიკაცია იმპორტირებულ წიაღისეულ საწვავზე დამოკიდებულების შესამცირებლად.2eu

ევროპა გააფრთხილეს ნავთობის მიწოდების შესაძლო კრიზისის შესახებ 2027 წლამდე

ბრიუსელში დაფუძნებულმა ანალიტიკურმა ცენტრმა Bruegel 15 ივნისს გამოაქვეყნა ანალიზი, რომელიც აფრთხილებს, რომ ევროპას მომდევნო თვეებში ნავთობპროდუქტების ფიზიკური დეფიციტის რისკი ემუქრება — და არა მხოლოდ მაღალი ფასების — და რომ გლობალური ნავთობის ბაზარი შესაძლოა 2027 წლამდეც კი დარჩეს დეფიციტური, ჰორმუზის სრუტის ხელახლა გახსნის შემთხვევაშიც კი.2eu

ანგარიშში, რომლის ავტორები არიან თომას მრამორი, ალექსანდრე როთი, სიმონე ტალიაპიეტრა და გეორგ ზახმანი, ნათქვამია, რომ წარმოების განახლებას, ნავთობის საბადოების გახსნას, მუშახელის გადაადგილებას და ასობით ტანკერის სხვა სავაჭრო მარშრუტებიდან გადამისამართებას შესაძლოა მრავალი თვე დასჭირდეს, ხოლო გადამზიდავმა კომპანიებმა და მწარმოებლებმა ოპერაციების განახლებამდე რეგიონის სტაბილურობის მიმართ ნდობა უნდა დაიბრუნონ.gbfinancemag

შეფერხების მასშტაბი

2026 წლის 28 თებერვალს ირანზე აშშ-ის და ისრაელის თავდასხმის შემდეგ ჰორმუზის სრუტის ფაქტობრივმა ჩაკეტვამ შექმნა ის, რასაც Bruegel ისტორიაში ენერგომომარაგების ყველაზე დიდ შოკს უწოდებს. ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტოს შეფასებებზე დაყრდნობით, ანგარიშში ნათქვამია, რომ დაზარალებული რეგიონიდან ნავთობის მიწოდება ომამდელ დონესთან შედარებით დღეში 14.4 მილიონი ბარელით ნაკლებია, ხოლო გლობალური ნავთობის მიწოდება დღეში 12.8 მილიონი ბარელით არის შემცირებული. კუმულაციურმა დანაკარგებმა მილიარდ ბარელს გადააჭარბა.bruegel

ევროკავშირისთვის პრობლემა მძიმდება ნავთობის იმპორტზე თითქმის სრული დამოკიდებულებით — მისი ნედლი ნავთობის მოხმარების 97 პროცენტი იმპორტირებულია, ხოლო 2024 წელს ნავთობი ევროკავშირის ენერგეტიკული მიქსის 38 პროცენტს შეადგენდა. ევროკავშირში ტანკერებით ნავთობპროდუქტების მიწოდება მარტის შუა რიცხვებიდან სტაბილურად მცირდება და აპრილში წინა ხუთწლიან საშუალო მაჩვენებელზე 50 პროცენტით ნაკლები იყო. ამსტერდამ-როტერდამ-ანტვერპენის ჰაბში რეაქტიული საწვავის მარაგი ხუთწლიანი საშუალო მაჩვენებლის 70 პროცენტზე ქვემოთ დაეცა.gbfinancemag

პოლიტიკური რეკომენდაციები

Bruegel მკაცრად აკრიტიკებს ევროპის მთავრობების რეაქციას. ნავთობის მაღალი ფასების გავლენის შესამსუბუქებლად 11 მილიარდ ევროზე მეტია გამოყოფილი, მაგრამ ამ ზომების 72 პროცენტი არამიზნობრივია — მათ შორის აქციზური გადასახადის ან დღგ-ს ზოგადი შემცირება — რაც, ავტორების თქმით, დეფიციტის პერიოდში მოხმარების შენარჩუნების რისკს შეიცავს.bruegel

ანალიტიკური ცენტრი რეკომენდაციას უწევს საწვავის ახალი არამიზნობრივი სუბსიდიების შეჩერებას, ევროკავშირის მასშტაბით ნავთობზე მოთხოვნის შემცირების კოორდინირებული გეგმის მომზადებას, რომელიც 2022–2023 წლების ენერგოკრიზისის დროს გამოყენებული გაზზე მოთხოვნის შემცირების მიზნების მსგავსი იქნება, და ნავთობის საგანგებო მარაგების შემდგომი გამოთავისუფლებისგან თავის შეკავებას მხოლოდ ფასების შეზღუდვის მიზნით. გრძელვადიან პერსპექტივაში, Bruegel ევროკავშირს მოუწოდებს, დააჩქაროს სუფთა ენერგიაზე გადასვლა და ელექტრიფიკაცია, რათა შეამციროს მოწყვლადობა გარე მიწოდების შოკების მიმართ.gbfinancemag

უფრო ფართო გაფრთხილება

ანალიზი ემატება ენერგეტიკის ანალიტიკოსების მზარდ შეშფოთებას მიწოდების შეფერხების ხანგრძლივობასთან დაკავშირებით. Wood Mackenzie-მ მაისში გააფრთხილა, რომ სპარსეთის ყურის ნედლი ნავთობის წარმოების დღეში 11 მილიონ ბარელზე მეტი შეზღუდულია, ხოლო ნავთობისა და გაზის მიწოდების დეფიციტი 2026 წლის მესამე კვარტლამდე გაგრძელდება. Reuters-მა აპრილში გაავრცელა ინფორმაცია, რომ რვა ანალიტიკოსი ელოდა, რომ წელს ნავთობზე მოთხოვნა მიწოდებას საშუალოდ დღეში 750 000 ბარელით გადააჭარბებდა.woodmac

„მაშინაც კი, თუ კონფლიქტი ივნისის დასაწყისისთვის დასრულდება“, — ნათქვამია IEA-ს მაისის ანგარიშში, — „ბაზარი მნიშვნელოვნად დეფიციტური დარჩება 2026 წლის მესამე კვარტლის ბოლომდე“.reuters