კვლევის თანახმად, ანტარქტიდის ყინულის ფარი კრიტიკულ მგრძნობელობის ზღვარს მიაღწია

კვლევამ აჩვენა, რომ ანტარქტიდის ყინულის ფარმა კრიტიკულ მგრძნობელობის ზღვარს 1 მილიონი წლის წინ მიაღწია

ანტარქტიდის ყინულის ფარი კლიმატური ცვლილებების მიმართ ბევრად უფრო რეაქტიული გახდა მას შემდეგ, რაც დაახლოებით ერთი მილიონი წლის წინ დედამიწის ყინულის ხანის ციკლებში მნიშვნელოვანი გარდატეხა მოხდა, ნათქვამია 28 მაისს Nature Geoscience-ში გამოქვეყნებულ კვლევაში. დასკვნები მიუთითებს CO2-ის ზღვარზე, რომლის გადაკვეთის შემდეგაც ყინულის ფარის რეაქცია დათბობაზე დრამატულად გაძლიერდა — ეს არის აღმოჩენა, რომელსაც, მეცნიერთა აზრით, ზღვის დონის მომავალი მატების გააზრებისთვის დიდი მნიშვნელობა აქვს.eurekalert

ახალი დინამიკური რეჟიმი

სამხრეთ კორეის პუსანის ეროვნული უნივერსიტეტის კლიმატის ფიზიკის IBS ცენტრის მკვლევარებმა გამოიყენეს პალეოკლიმატური სიმულაცია, რომელიც 3 მილიონ წელს მოიცავს, და მისი ტემპერატურისა და ნალექების მონაცემები პენსილვანიის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ყინულის ფარის მოდელში შეიტანეს, გამოთვლები კი სამხრეთ კორეის ერთ-ერთ უსწრაფეს სუპერკომპიუტერზე განახორციელეს.eurekalert

სიმულაციამ აჩვენა, რომ შუა პლეისტოცენის გარდატეხის შემდეგ — პერიოდი, როდესაც დედამიწის ყინულის ხანები უფრო ხანგრძლივი და ინტენსიური გახდა — ანტარქტიდის ყინულის ფარი შევიდა იმ მდგომარეობაში, რასაც გუნდი ახალ დინამიკურ რეჟიმს უწოდებს. კერძოდ, შედეგები განსაზღვრავს ატმოსფერული CO2-ის კრიტიკულ დონეს დაახლოებით 240 ppm-ზე, რომლის ქვემოთაც ანტარქტიდის ყინულის მოცულობის რყევების ამპლიტუდა ტემპერატურისა და ოკეანის ცვლილებების საპასუხოდ მკვეთრად გაიზარდა.nature

„ამ გარდატეხის შემდეგ, ანტარქტიდის ყინულის ფარი კლიმატის ცვლილებებზე ბევრად უფრო ძლიერად რეაგირებს. ეს მიუთითებს იმაზე, რომ სისტემა ევოლუციას თანდათანობით კი არ განიცდის, არამედ კლიმატურ სისტემაში კონკრეტული ზღვრის გადაკვეთის შემდეგ უფრო მგრძნობიარე ხდება“, — განაცხადა კვლევის წამყვანმა ავტორმა, დოქტორმა იუნ კიუნგ-სუკმა.eurekalert

რატომ მოხდა ეს

გუნდმა 1 მილიონი წლის წინ ყინულის დაჩქარებული ზრდა ფაქტორების ერთობლიობას მიაწერა: მყინვარული ოკეანის უფრო ცივ ტემპერატურას, რამაც შეამცირა ყინულის ფარის ქვეშ დნობა, და გლობალური ზღვის დონის კლებას — დაახლოებით 50-100 მეტრით დღევანდელზე დაბლა — რამაც შეამცირა წნევა ყინულის შელფების ქვეშ არსებულ კლდოვან ფუძეზე, რამაც ხელი შეუწყო ნელ აწევას და სანაპირო ყინულის გასქელებას. ამ პროცესებმა ერთობლივად შექმნა უფრო დიდი და მდგრადი ანტარქტიდის ყინულის ფარები, რომლებიც ახასიათებდა შემდგომ ყინულის ხანის ციკლებს.eurekalert

მომავლის შედეგები

კვლევა ხაზს უსვამს, რომ ყინულის ფარები კლიმატურ ზემოქმედებაზე შეუფერხებელი, წრფივი გზით არ რეაგირებენ, არამედ შეიძლება განიცადონ მკვეთრი ცვლილებები, რომლებიც ცვლის მათ მგრძნობელობას გარე პირობების მიმართ.nature

„ჩვენი დასკვნები მიუთითებს იმაზე, რომ ანტარქტიდის ყინულის ფარი გარე ზემოქმედების მიმართ უფრო მგრძნობიარე იყო, ვიდრე მანამდე ვვარაუდობდით. ეს ასევე აჩენს მნიშვნელოვან კითხვებს გლობალური დათბობის მიმართ მის მომავალ რეაქციაზე“, — თქვა პროფესორმა აქსელ ტიმერმანმა, კლიმატის ფიზიკის IBS ცენტრის დირექტორმა და კვლევის თანაავტორმა.eurekalert

ატმოსფეროში CO2-ის ამჟამინდელი დონის 400 ppm-ზე მაღალი მაჩვენებლის გათვალისწინებით, კვლევა კიდევ უფრო აქტუალურს ხდის იმის გააზრებას, შეუძლია თუ არა მსგავს არაწრფივ ქცევას დააჩქაროს ყინულის დნობა და ზღვის დონის მატება დათბობის პირობებში.nasa